معنی قاسم مؤتمن

[ سِ مُ ءْ تَ مَ ] (اِخ) ابن هارون الرشید عباسی (۱۷۳ -۲۰۸ هـ . ق. / ۷۹۰ -۸۲۳ م.) و برادر امین و مأمون است. هارون الرشید در زمان خود او را پس از دو برادر خود به ولیعهدی نصب کرد و به لقب مؤتمن ملقب گردانید و جزیره و ثغور و عواصم را به سال ۱۸۶ هـ . ق. به نام وی که در آن هنگام جوانی بود و در دامان عبدالملک بن صالح پرورش می یافت جدا کرد. مأمون در امر این بخشها که به نام مؤتمن از قلمرو حکومت هارون جدا شده بود نظر داشت تا آنکه هارون به سال ۱۹۲ هـ . ق. وی را برای آزمایش به حکومت «الرقة» برگزید. چون هارون الرشید مرد و امین به حکومت و خلافت اسلامی رسید مؤتمن را از جزیره به سال ۱۹۳ هـ . ق. عزل کرد و بر قنسرین و عواصم باقی گذارد و چون مخالفت و مبارزهٔ امین و مأمون بالا گرفت، مؤتمن نزد برادر خود مأمون به خراسان رفت و مأمون او را به سال ۱۹۷ به گرگان فرستاد و وی در آنجا بماند و به سال ۱۹۸ پس از کشته شدن امین او را از ولایت عهدی خلع کرد و فرمان داد که نام او را دیگر در خطبه در منابر نبرند وی در زمان مأمون در بغداد وفات یافت. رجوع به کامل بن اثیر ۵- ۵۷ و ۶۰ و ۶۲ و ۹۷ و ۱۳۱ و تاریخ بغداد ج ۱۲ ص ۴۰۲ و النجوم الزاهرة ج ۲ ص ۱۱۹ و الاعلام زرکلی چ ۲ ج ۶ ص ۲۱ و تاریخ گزیده چ لیدن ج ۱ ص ۳۰۴ و حبیب السیر چ خیام ج ۲ ص ۳۲ و ۲۴۶ و ۲۴۷ شود.