معنی فخرالمحققین

[ فَ رُ لْ مُ حَ قْ قِ ] (اِخ) محمدبن علامهٔ حلی، گاه او را به لقب فخرالاسلام، فخرالدین و رأس المدققین هم خوانده اند. از اعاظم و محققان علمای امامیه و از ثقات و مدققین فقهای شیعه و جامع علوم عقلی و نقلی بوده است. و پدر وی با آن همه عظمت و دانش او را بسیار تمجید کرده و در دیباچهٔ بسیاری از مصنفات خود نام او را آورده است. در مجالس المؤمنین از حافظ ابرو نقل است که وقتی فخرالمحققین با پدرش به خدمت سلطان محمد خدابنده آمد جوانی دانشمند، بزرگ، نیکواخلاق و پسندیده خصال بود. تألیفات فخرالمحققین بدین قرار است: ۱- ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد که آن را به دستور پدر خود تصنیف کرده است و به قول شیخ بهایی نظیر آن در فقه استدلالی تألیف نشده است. این کتاب تا باب نکاح در زمان خود علامه و بقیه بعد از مرگ او تألیف شده است. ۲- تحصیل النجاة، که موضوع آن اصول دین است. ۳- ثبات الفوائد فی شرح اشکالات القواعد، که همان ایضاح الفوائد است، نخست آن را بدین اسم خوانده و سپس نامش را به ایضاح تبدیل نموده است. ۴- جامع الفوائد، فی شرح خطبة القواعد که تنها خطبهٔ قواعد علامه را شرح داده است. ۵- حاشیه ای بر ارشاد الاذهان علامه. ۶- حاشیه ای بر قواعد علامه، و آن غیر از ایضاح مذکور در فوق است. ۷- شرح مبادی الاصول علامه. ۸- شرح نهج المسترشدین علامه. ۹- غایةالسؤل فی شرح تهذیب الاصول علامه. ۱۰- الکافیة الوافیه، در علم کلام. ۱۱- منبع الاسرار. وفات فخرالمحققین شب جمعه پانزدهم جمادی الآخرهٔ سال ۷۷۱ هـ . ق. در سن هشتادونه سالگی بوده است. (از ریحانة الادب ج ۳ صص ۱۹۷ -۱۹۹).