معنی غراب‌الخطیب

[ غُ بُلْ خَ ] (اِخ)معروف به صقلی، از حکمای یونان از اهل جزیرهٔ صقلیه است و در فلسفه به هنر خطابه (بحث اقناع) اشتغال ورزید و در آن مهارت یافت و بر معاصران خود پیشی جست و طالبان دانش برای استفاده از دانش وی گرد او جمع آمدند و از جملهٔ شاگردان او جوانی یونانی بود که ثیسناس نام داشت، این جوان در فراگرفتن خطابه به صقلی رغبت زیاد نشان داد، و مبلغی نیز برای این کار تکفل کرد، و وی پذیرفت و به تعلیم او پرداخت، ولی پس از فراگرفتن، خواست غدر کند و قرارداد را فسخ نماید به وی گفت: ای معلم خطابه را برای من تعریف کن. وی چنین تعریف کرد: خطابه آن است که مفید اقناع باشد. پس بدین تعریف تمسک جست و روی آن قیاس کرد و گفت: الان من با تو دربارهٔ اجرت مناظره می کنم اگر ترا قانع کردم به اینکه آن را به تو نپردازم نمیپردازم زیرا اقناع حاصل شده است و هرگاه اقناع ترا نتوانستم باز چیزی به تو نمیدهم زیرا من خطابه ای را که افادهٔ اقناع کند از تو نیاموخته ام. معلم پاسخ داد و گفت: من نیز با تو مناظره می کنم اگر ترا قانع کردم حق خود را می گیرم و اگر نه باز به دریافت آن سزاوارم زیرا شاگردی تربیت کرده ام که بر معلم خود غلبه می کند. حاضران گفتند تخم بد از غراب بد یعنی شاگرد نکد و معلم نکد. (تاریخ الحکماء قفطی ص ۲۵۳). رجوع به کتاب مذکور ص ۱۰۹ و ثیسناس شود.