معنی علی‌تکین

[ عَ تَ ] (اِخ) وی برادر طغاخان و از امرای خانیهٔ ترکستان است. چون طغاخان در سال ۴۰۸ هـ . ق. درگذشت و ابومنصور محمدارسلان خان برادر بغراخان جای او را گرفت، این علی تکین مدعی او شد و تا اندکی پیش از فوت وی (۴۱۵ هـ . ق. ) که غلبهٔ کلی با علی تکین بود، این زد و خورد ادامه داشت. علی تکین با سلجوقیان نیز همدست بود. محمود غزنوی در سال ۴۱۶ هـ . ق. برای سرکوبی علی تکین به ماوراءالنهر رفت و او را مغلوب کرد. چون این پادشاه درگذشت سلطان مسعود برای غلبه بر برادرش محمد، از علی تکین یاری خواست. ولی پیش از آنکه جوابی به درخواست وی برسد کار محمد یکسره شد و علی تکین نیز دیگر چندان اعتنایی به شأن سلطان جدید یعنی مسعود نکرد. در سال ۴۲۳ هـ . ق. مسعود، آلتونتاش خوارزم شاه را برای دفع وی فرستاد. و در جنگی که بین دو سپاه روی داد، آلتونتاش زخمی سخت برداشت و روز دیگر درگذشت و سپاهیان او قاصدی نزد علی تکین فرستادند و با او مصالحه کردند و به خراسان بازگشتند. علی تکین تا سال ۴۲۶ هـ . ق. در قید حیات بود و با ترکمانان سازش و دوستی داشت و در آن سال درگذشت. (از تعلیقات دبیرسیاقی بر دیوان منوچهری ص ۳۳۰). و رجوع به تاریخ بیهقی چ فیاض ص ۹۱، ۴۶۴ و ۵۲۶ و چ نفیسی ج ۳ ص ۱۱۷۱ شود.