معنی علامهٔ ثانی

[ عَ لْ لا مَ یِ ] (اِخ) محمدباقربن محمداکمل، معروف به آقای بهبهانی، و استاد اکبر، و مروح ملت، و سیدالبشر، و علامهٔ ثانی، و محقق ثالث. او از شاگردان سیدصدرالدین قمی بود. پدرش نیز از فضلای عصر خود و از شاگردان شیخ جعفر قاضی و ملا میرزا شیروانی و علامه مجلسی بود. مادرش دختر نورالدین بن ملا محمدصالح مازندرانی است و جدهٔ پدری مادرش عالمهٔ فاضله آمنه بیگم دختر مجلسی اول و خواهر مجلسی ثانی است، ازین رو از اولی به جد و از دومی به خال تعبیر میکند. ولادتش به اختلاف روایت در سال ۱۱۱۶ یا ۱۱۱۷ یا ۱۱۱۸ هـ . ق. در اصفهان بود. و مدتی در بهبهان سکونت کرده و اخیراً در کربلای معلی اقامت گزید. وفات او در سال ۱۲۰۵ یا ۱۲۰۶ یا ۱۲۰۸ هـ . ق. است، و در حرم مطهر سیدالشهداء مدفون گشت. از وی پرسیدند که به چه وسیله بمراتب عالیهٔ علمیه ارتقا جستی؟ فرمود که در نفس خود چیزی سراغ ندارم که مایهٔ استحقاق من باشد، جز اینکه خودم را لاشی ء محض پنداشتم و در شمار موجودات نیاورده، و در تعظیم و توقیر علما و ذکر خیر ایشان و محترم داشتن اسامی ایشان جدّی وافی بکار برده و تا آنجا که مقدور بود در تحصیل علم و دانش فروگذاری نکردم. تألیفات وی عبارتست از: ۱- ابطال القیاس. ۲- اثبات التحسین و تقبیح العقلیین. ۳- الاجتهاد و الاخبار، در رد اخباری. ۴- احکام العقود. ۵- الاستصحاب. ۶- اصالة البراءة. ۷- اصالة الصحة فی المعاملات و عدمها. ۸- اصول الاسلام و الایمان. ۹- الامامة. ۱۰- التحفة الحسینیة. ۱۱- التعلیقة البهبهانیة. ۱۲- التقیة. ۱۳- حاشیهٔ ارشاد علامة. ۱۴- حاشیهٔ تهذیب علامه. ۱۵- حاشیهٔ شرح ارشاد اردبیلی. ۱۶- حاشیهٔ مدارک. ۱۷- حاشیهٔ مسالک. ۱۸- حاشیهٔ معالم. ۱۹- حاشیهٔ وافی. ۲۰- شرح مفایخ الکلام. ۲۱- مصابیح الظلام... (از ریحانة الادب ج ۱ ص ۲۲ از مستدرک الوسائل و روضات الجنات، قصص العلماء، هدیةالاحباب).