معنی طیسفون

[ طَ سَ ] (اِخ) پای تخت کسری و محلی بوده که ایوان معروف در آنجا ساخته شده، تا بغداد سه فرسنگ بُعد مسافت دارد. حمزه (اصفهانی) گوید: اصل این کلمه طوسفون، و هنگام تعریب واو نخستین را به یاء تبدیل کرده اند. (معجم البلدان). این محل مرکب از دو قسمت بوده، یک قسمت آن را طیسفون و قسمت دیگر را سلوکیا مینامیدند. طیسفون در سال ۱۴ هجرت تسخیر شد و بتصرف مسلمانان درآمد. شهری از ایران زمین که اقامتگاه پادشاهان کشور ایران بوده، بعضی گفته اند نام مداین است و این اصح است و بعضی بجای فا، قاف گفته اند و برخی گفته اند این کلمه تیسپون به تاء قرشت و باء فارسی بوده و طیسفون معرب آن است. (فرهنگ رشیدی). نام شهر قدیم در مغرب ایران و ساحل شرقی دجله که پای تخت ساسانیان بوده و عرب آنجا را مداین نام داد. تلفظ نام این شهر به پهلوی تیسپون بوده و خارجیها کتسیفون گفته اند. قصر ساسانی که محل ویرانه های طاق کسری از بقایای آنست در این شهر بوده است. (لغات شاهنامه): نشسته شبی شاه در طیسفون خردمند موبد به پیش اندرون.فردوسی. زمستان بدی جای او طیسفون ابا لشکر و موبد رهنمون.فردوسی. همه یاد کرد این به نامه درون فرستاده آمد سوی طیسفون.فردوسی. وز آنجایگه شد سوی طیسفون سر بخت بدخواه کرده نگون.فردوسی. و رجوع به ص ۷۱ الجماهر و ص ۴۰، ۵۵، ۶۷، ۶۸، ۴۶۴ مجمل التواریخ و القصص و ص ۴۴ نزهة القلوب ج ۳ چ اروپا و فهرست ترجمهٔ ایران در زمان ساسانیان و ص ۴۱۳ ج ۱ یشتها شود.[ طَ سَ ] (اِخ) نام دیهیست در مرو. (معجم البلدان).