معنی طرطوشی

[ طُ ] (ص نسبی) منسوب به طرطوشه، آخرین شهر از بلاد مسلمانان در اندلس است. (سمعانی).[ طُ ] (اِخ) محمدبن الولیدبن محمد القرشی الفهری، کنیتش ابوبکر، معروف به طرطوشی و نیز مشهور به ابن ابی رندقه. وی ادیبی است از فقهای حفاظ. نشو و نمای وی در طرطوشه (واقع در شرق اندلس) بود و در آن شهر فقه آموخت، سپس بسوی عراق، مصر، فلسطین و لبنان سفری کرد و در اسکندریه سکونت گزید و چندان در آن شهر مشغول تدریس گردید تا عمرش سر آمد. مردی زاهد بود و به هیچ چیز دنیا دلبستگی نداشت. از کتب او یکی سراج الملوک است که چاپ شده است. دیگر تعلیقه ای است در خلافیات محتوی بر پنج جزء. دیگر کتابی که به روش احیاءالعلوم غزالی نوشته. دو کتاب دیگر یکی بنام برالوالدین و دیگری بنام الفتن نیز به وی نسبت داده اند. (اعلام زرکلی ج ۳ ص ۹۹۹). حاجی خلیفه دربارهٔ سراج الملوک وی آرد: این کتاب در مواعظ و اندرزهایی است که از سیر پیمبران و آثار اولیاء و پندهای دانشمندان و حِکم حکماء و نوادر خلفاء گرد آورده و به زیباترین ترتیب آن را به رشتهٔ تألیف آورده است، به نحوی که پس از پایان یافتن آن هر پادشاهی که وصف آن بشنید فرمان داد تا از آن نسخه بردارند و هر وزیری که از وجود آن آگاه شد، نسخه ای از آن را با خود همراه میداشت و در دیباچهٔ کتاب امیر ابوعبداللََّه اموی را یادآور شده است و این کتاب محتوی بر شصت وچهار باب میباشد. (کشف الظنون). و صاحب معجم المطبوعات گوید: کتاب مذکور نوبتی بسال ۱۲۸۹ هـ . ق. در مطبعهٔ بولاق مصر و نوبتی در مطبعهٔ وطنیه به اسکندریه بسال ۱۲۹۹ هـ . ق. و به حاشیهٔ آن نیز التبر المسبوک فی نصیحةالملوک تصنیف غزالی و نوبتی هم در حاشیهٔ مقدمهٔ ابن خلدون بسال ۱۳۰۶ هـ . ق. و هم بسال ۱۳۱۹ در مطبعهٔ خیریهٔ مصر به طبع رسیده است. (معجم المطبوعات ج ۲ ستون ۱۲۳۹). و رجوع به ابن ابی رندقه و محمدبن الولید و عیون الانباء ج ۲ ص ۱۴۳ و تاریخ الخلفا ص ۲۸۹ و شدالازار ص ۲۵۲ و فهرست غزالی نامه و وفیات الاعیان ج ۲ صص ۵۳ - ۵۴ شود.