معنی طبسان

[ طَ بَ ] (اِخ) دو طبس. قصبهٔ ناحیه ای است بین نیشابور و اصفهان که آنجا را به نام قهستان قاین نیز میخوانند، و آن عبارت است از دو شهر که هر دو را به نام طبس ذکر میکنند. یکی را طبس عناب و دیگر را طبس تمر میگویند... ابوالحسن علی بن محمد المدائنی گوید: نخستین شهری که از بلاد خراسان در آغاز فتوحات اسلام فتح شد طبسان بوده، و آن دو شهر را دو دروازهٔ خراسان نام نهادند. فتح این شهر به دست عبداللََّه بن بدیل بن ورقاء در روزگار خلافت عثمان بن عفان بسال ۲۹ هـ . ق. صورت گرفت، و پس از این فتح آهنگ تسخیر خراسان کردند و بدانجا داخل شدند، طبسان بین نیشابور، اصفهان و شیراز و کرمان واقع گردیده است، مالک بن الریب المازنی در این بیت از قصیدهٔ خود طبسان را منظور داشته است که گوید: دعانی الهوی من اهل اودو صحبتی بذی الطبسین فالتفت و رائیا. ... و از آنجا گروهی از دانشمندان برخاسته اند... (معجم البلدان چ مصر ج ۶ ص ۲۷). شهرستانی است به خراسان. (منتهی الارب). و رجوع به کتاب المعرب جوالیقی ص ۲۲۹ شود.