معنی صلاة عیدین

[ صَ تِ دَ ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب) صلاةالعیدین. نماز که در عید فطر و قربان کنند. در ترجمهٔ نهایه آمده: نماز هر دو عید فریضه است. بشرط وجود امام عادل یا وجود آن کس که امام وی را از بهر پیشنمازی مردم فراداشته بود و لازم آید نماز هر دو عید بر آن کسی که وی را نماز آدینه لازم آید و بیفتد از آن کس که نماز آدینه از وی بیفتد و هر آن کسی که این نماز از وی فایت شود بر وی قضایش نبود و اگر بمصلی ََ نشود از بهر عارضی باید که این نماز اندر خانه بکند، همچنانکه با امام کند که سنت و فضیلت باشد و روا نبود نماز هر دو عید کردن الا در زیر آسمان در صحرا در همهٔ شهرها چون توانائی بود و اختیار الا در مکه که آنجا در مسجدالحرام باید کردن و مستحب است که سجود نکند الا بر زمین و بانگ نماز اقامت نیست در نماز هر دو عید و بگوید: سه بار الصلاة و وقت این نماز آن وقت است که آفتاب فراخ شود و روز عید پیش از نماز عید نماز نافله نکند و نه از پسش نه از ابتدا و نه قضا الا از پس زوال الا بمدینه خاصه که آنجا مستحب است که در مسجد پیغمبر صلی اللََّه علیه و آله دو رکعت نماز بکند، پیش از آنکه بمصلی ََ شود و باکی نبود قضای فرایض کردن پیش از زوال و مستحب است که مردم بمصلی ََ شوند پیاده با خضوع و ساکنی و وقار و ذکر کردن خدای تعالی و امام را مستحب است که پای برهنه برود و مستحب است که پیش از رفتن بمصلی ََ در روز عید روزه گشان چیزی بخورد و مکروه است در عید گوسفندکشان الا پس از آنکه از مصلی ََ بازگردد و مستحب است که افطار روز فطر بر چیزی بود شیرین و روز عید گوسفندکشان بر چیزی بود که کشتار کرده باشند. اگر وی قربان کرده بود و چون نماز عید و نماز آدینه بهم کرد شود در یک روز هر کس که به نماز عید حاضر آمد، مخیر باشد در حاضر آمدن نماز آدینه و در خانه بنشستن و بر امام بود که در خطبه ایشان را بیاموزد این علم از پس نماز عید و مستحب است که مردم در روز هر دو عید غسل کنند، پس از آنکه فجر برآمده باشد و بوی خوش به خویشتن بازکند و جامهٔ پاکیزه تر درپوشد و نماز هر دو عید دو رکعت است به دوازده تکبیر، هفت در رکعت نخستین و پنج در رکعت دوم، و نماز ابتدا کند به تکبیرةالاحرام وگر خواهد وجهت وجهی بخواند و پس سورهٔ الحمد و سورهٔ الاعلی بخواند و پس شش تکبیر بکند و در میان هر دو تکبیر دعا بخواند بمعروف در آن وگر جز از آن دعا بخواند روا بود، پس تکبیر هفتم بکند و به رکوع شود و چون به دوم رکعت برخیزد بی تکبیر پس الحمد بخواند، و از پسش و الشمس و ضحیها بخواند، پس چهار تکبیر بکند و در میان هر دو تکبیر دعائی بخواند و پس تکبیر پنجم بکند و به رکوع شود، چون از نماز بپردازد امام، خطبه بخواند و روا نبود خطبه خواندن الا از پس نماز و اگر کسی به نماز حاضر آید و نماز میکند مخیر باشد در سماع خطبه کردن و باز خانه شدن و امام در حال خطبه بر مانند منبری شود از گل کرده و منبر از جایگاه برنگیرند و مستحب است که مردم شب عید روزه گشان پس از نماز شام و خفتن و نماز بامداد و نماز عید بگوید: اللََّه اکبر اللََّه اکبر، لا اله الا اللََّه و اللََّه اکبر اللََّه اکبر علی ماهدینا و له الشکر علی ما اولینا و در عید گوسفندکشان نیز تکبیر کند مثل آن از پس پانزده نماز اگر به منا بود، پس اگر در شهرهای دیگر بود از پس ده نماز بگوید و ابتدا به نماز پیشین بکند در روز عید تا تمامی ده نماز بگفتن، و در این تکبیر زیادتی بکند پس از آنکه بگوید: وله الشکر علی ما اولینا بگوید: و رزقنا من بهیمة الانعام، و آن مردم که خواهند از شهر بیرون شوند در روز عید باید که از پس فجر بنشوند تا نماز عید نکنند و اگر پیش از آن بشوند باکی نبود و نباید که مردم با سلاح بمصلی ََ شوند، الا خوفی بود از دشمن. (ترجمهٔ النهایه چ دانشگاه صص ۹۱-۹۳).