معنی صاغانی

(ص نسبی) نسبت است به صاغان و آن قریه ای است در مرو نه به صغانیان، چه نسبت بدان صغانی است و گاه این دو با یکدیگر خلط شوند، چنانکه ابوبکر محمدبن اسحاق صغانی را که به صغانیان منسوب است صاغانی گفته اند. (الانساب سمعانی). و نیز منتهی الارب نسبت به صغانیان را صاغانی دانسته و آن خطاست.(اِخ) احمدبن عمران، از مردم صاغان. معلم قرآن بود بر طرف سکهٔ عماره و از ابوبکر طوسی نوشت. معدنی گوید وی عم ابی علی صاغانی حنفی، از مردم صغانیان است. او را در هر جنس از حدیث تصانیفی است. در نیشابور حدیث شنید و در خراسان و بغداد حدیث گفت. از سید ابوالحسن محمدبن حسین علوی و محمدبن محمدبن عدوس (عبدوس ؟) حیری و عبدالرحمن بن ابراهیم بن محمدبن یحیی الزکی و محمدبن محمدبن حامد قطان و حسین بن محمدبن علی سیوری و جز آنان حدیث شنید و از وی ابوبکر احمدبن علی بن ثابت خطیب حافظ و قاضی ابوالمظفر منصوربن محمدبن احمد بسطامی بلخی حدیث شنید. خطیب ذکر وی را در تاریخ بغداد آورده و گوید او بعزم سفر حج پس از سال ۴۲۰ هـ . ق. به بغداد شد و حدیث گفت و ما از وی حدیث نوشتیم. (الانساب سمعانی ص ۳۴۷).(اِخ) احمدبن محمد. رجوع به احمد... شود.(اِخ) حسن بن محمدبن حسن. رجوع به رضی الدین صاغانی شود.(اِخ) صالح بن یحیی بن بحتر. وی از دودمان امراء مغرب است و در جمع آثار اجداد خویش و تاریخ بلد خود حریص و در اخبار موثق بود. ابن سباط گوید: امیر بزرگ و عالم مشهور به علم و فراست و خداوند عزم و حزم بود و بر اقران خود فائق گشت و علم معرفت کواکب و نجوم و اسطرلاب را بیاموخت و شعر بسرود و تاریخ مرتب ساخت. وی تاریخ بیت تنوخ را بنوشت و بسال ۸۲۸ هـ . ق. حاضر فتوحات قبرس بود. در کتاب اخبار الاعیان فی جبل لبنان ص ۲۴۲ آرد که بسال ۱۴۲۴ م. / ۸۲۹ هـ . ق. ملک برسبای بفرمود تا کشتیها و لشکریان را آمادهٔ فتح قبرس سازند و امرای غرب را گفت که بسوی عماره متوجه شوند. سپس امیر صالح بن یحیی بن صالح بن حسین با صد تن از مصر برفت و لشکریان در صحرای ماغوصا (فماغوستا) فرودآمدند و بدان ناحیت حمله و غارت کردند و اسیر گرفتند و سلطان، امیر صالح را دویست دینار انعام داد و بدو خلعت پوشید و صالح به دمشق و سپس به بلاد خود رفت. از تألیفات اوست: تاریخ بیروت و اخبار الامراء البحتریین من بنی المغرب که بسال ۱۸۹۸ م. در مطبعهٔ یسوعیین و با تصحیح و حواشی اب لویس شیخو بطبع رسیده است و بار دیگر بسال ۱۹۰۲ م. چاپ شده. (معجم المطبوعات ستون ۱۱۸۳). صاحب معجم المطبوعات وفات وی را در حدود ۸۴۰ هـ . ق. نوشته است.