معنی شبستری

[ شَ بِ تَ ] (اِخ) شیخ محمودبن عبدالکریم ملقب به سعدالدین در قصبهٔ شبستر هفت فرسنگی تبریز تولد یافت. از تاریخ زندگانی او اطلاع وسیعی به دست نیست و ظاهراً سراسر عمر را بر خلاف زمانهٔ آشفته و عصر پرآشوب خویش به آرامش و سکون بدون حادثهٔ مهمی در تبریز یا نزدیکی آن بسر برده است و هم در آنجا در سال ۷۲۰ هـ . ق. وفات یافته. از وی تألیفات بسیار باقی نمانده است لیکن مثنوی گلشن راز که تقریباً بیست هزار بیت میشود از بهترین و جامعترین رسالاتی است که در اصول و مبادی تصوف به رشتهٔ نظم درآورده است و تا امروز نزد خاص و عام شهرتی بسزا دارد. این مثنوی چنانکه شاعر خود اشاره میکند در شوال سال ۷۱۰ هـ . ق. به نظم آمده و در آن پاسخ ۱۵ سؤال راجع به اصول تصوف است که شخصی از خراسان موسوم به امیرحسینی حسین بن عالم ابی الحسین هروی سؤال نموده است. عبدالرزاق لاهیجی شرح عالی بر آن نگاشته است. و نیز شاه داعی شیرازی عارف و شاعر نامی قرن نهم را شرحی بر این مثنوی است به نام نسائم الاسحار یا نسائم گلشن. تألیفات دیگر وی عبارتند از: رسالهٔ حق الیقین، رسالهٔ شاهد، سعادتنامه، منهاج العارفین و مرآةالمحققین. برای شرح حال و آثار او رجوع به دانشمندان آذربایجان چ تربیت، الذریعة ج ۹ ص ۵۰۶، تاریخ ادبیات ایران تألیف ادوارد براون ج ۳ یا از سعدی تا جامی ترجمهٔ علی اصغر حکمت ص ۱۵۹ به بعد و تاریخ ادبیات دکتر رضازادهٔ شفق ص ۲۶۳ شود.