معنی شاه منصور

[ مَ ] (اِخ) پسر دوم شاه شرف الدین مظفربن امیر مبارزالدین محمد از آل مظفر است. شاه منصوردر سال ۷۹۰ هـ . ق. به شیراز آمد و بسهولت برآنجا مسلط گشت در ۷۹۳ شاه یحیی و سلطان زین العابدین و سلطان احمد و سلطان ابواسحاق با یکدیگر برای برانداختن شاه منصور متحد شدند و قرار ملاقات در سیرجان گذاشتند ولی همین که شاه منصور بطرف سیرجان حرکت کرد در فسا لشکریان احمد و زین العابدین را درهم شکست و به شیراز برگشت و از آنجا به طرف اصفهان و یزد و کرمان رفت و آنها را از دست زین العابدین و شاه یحیی و سلطان احمد بیرون آورد و بیشتر آبادیهای یزد و کرمان را خراب کرد و در سال ۷۹۵ تیمور که از تاخت و تازهای منصور به خشم آمده بود از شوشتر عازم شیراز شد (بار دوم) و پس از تسخیر قلعهٔ مستحکم «سفید» سلطان زین العابدین کور را که به امر شاه منصور در آنجا زندانی بود نجات داد و منصور چون این خبر شنید از شیراز بگریخت ولی در اثر طعن مردم به شیراز آمد و لشکری فراهم ساخت و در سه فرسنگی شیراز جنگ درگرفت شاه منصور که سه زخم برداشته بود بطرف شیراز حرکت کرد ولی یکی از اتباع تیمور او را نشناخته از اسب پائین آورد و او را در همانجا بکشت. خواجه حافظ شیرازی که دو سال از زمان شاه منصور را درک و هم در زمان او بسرای باقی شتافت بدین پادشاه علاقهٔ بسیار داشت. وی را در دولت آن شاه شش غزل نغز و دو قطعه است. ۱ -در حین ورود مظفرانهٔ شاه منصور به شیراز و جلوس به تخت سلطنت: بیا که رایت منصور پادشاه رسید نوید فتح و بشارت بمهر و ماه رسید. ۲ -بدولت او دعا کند: سحر چون خسرو خاور علم بر کوهساران زد بدست مرحمت یارم در امیدواران زد. ۳ -خواجه شهرت خود را مدیون به شاه منصور میداند: الا ای طوطی گویای اسرار مبادا خالیت شکر ز منقار. ۴ -فتح و ظفر شاه را مدیون همت باطنی خود میداند: گرچه ما بندگان پادشهیم پادشاهان ملک صبحگهیم. ۵ -در این غزل از شجاعت شاه یاد میکند: نکته ای دلکش بگویم خال آن مهرو ببین عقل و جان را بستهٔ زنجیر آن گیسو ببین. ۶ -دربارهٔ افزایش مقرری وی و بزرگان شیراز: پادشاها! لشکر توفیق همراه تواند خیز اگر بر عزم تسخیر جهان ره میکنی. ۷ -پس از همین واقعه و تعیین راتبه جهت خواجه حافظ غزل یا قصیدهٔ (بمناسبت تعداد ابیات) زیر را سروده است : جوزا سحر نهاد حمایل برابرم یعنی غلام شاهم و سوگند میخورم. رجوع به تاریخ عصر حافظ ج ۱ ص ۱۰۲ و حافظ شیرین سخن دکتر معین ص ۲۴۹ و بعد و نیز رجوع به حافظ شیرازی شود.