معنی شاطبی

[ طِ بی / بی ی ] (ص نسبی) منسوب به شاطبة. رجوع به شاطبة شود.[ طِ ] (اِخ) ابراهیم بن موسی بن محمد اللخمی الشاطبی ثم الغرناطی مکنی به ابواسحاق، اصولی و مفسر و فقیه و محدث و لغوی بود. از ائمهٔ مالکیان بشمار است. از کتاب های او «الموافقات فی اصول الفقه» و «المجالس» در شرح کتاب البیوع از صحیح بخاری، و «الافادات و الانشادات» در ادب، و «الاتفاق فی علم الاشتقاق» و «اصول النحو» را میتوان نام برد. در سال ۷۹۰ هـ . ق. درگذشت. رجوع به اعلام زرکلی ج ۱ ص ۲۵ و ج ۲ ص ۴۰۳ و معجم المطبوعات شود. در ریحانة الادب از جمله تألیفات او کتب زیر یاد شده است: الاعتصام در توحید، شرح الخلاصة در نحو، عنوان التعریف باسرار التکلیف در اصول فقه که همان الموافقات معروف است و المجالس.[ طِ ] (اِخ) ابوعامربن ینق. وی از جمله شاگردان ابوالعلاءبن زهر در طب بود. (از عیون الانباء ج ۲ ص ۶۵).[ طِ ] (اِخ) احمدبن محمد مالکی، مکنی به ابوالعباس از مشاهیر قراء اوائل قرن ششم اندلس که برای تحصیل علم ببلاد مشرقیه مسافرت کرده فنون قرائت را از اکابر قراء دمشق فرا گرفت و کتاب المقنع را در قرائات سبعه تألیف کرده کتابی دیگر نیز در سال ۵۰۳ هـ . ق. نگاشته قرائات خود را در آن بیان کرد. (ریحانة الادب). وی در رجب سال ۴۵۴ هـ . ق. در اندلس تولد یافت و رجوع به معجم البلدان ذیل شاطبه شود.[ طِ ] (اِخ) عبدالعزیزبن عبداللََّه سعدی، مکنی به ابومحمد از مشاهیر علماء و محدثین عامه که برای تحصیل علم از مولد خود شاطبه به شام و عراق رفت و از علمای آن نواحی استماع حدیث کرد و در سال ۴۶۵ هـ . ق. در ناحیهٔ حوران از مضافات دمشق درگذشت. وی کتاب غریب الحدیث ابوعبید قاسم بن سلام را بترتیب حروف هجا مرتب کرد. (ریحانة الادب). و رجوع به معجم البلدان ذیل شاطبه شود.[ طِ ] (اِخ) قاسم بن فیرةبن خلف بن احمد الرعینی مکنی به ابومحمد و ابوالقاسم معروف به امام القراء. وی کور مادرزاد در شاطبه از شهرهای اندلس، بسال ۵۳۸ هـ . ق. تولد و در مصر بسال ۵۹۰ هـ . ق. وفات یافت. صاحب قصیدهٔ حرزالامانی و وجه التهانی در قراآت است که به شاطبیه شهرت دارد و دارای ۱۱۷۳ بیت است و شروح متعددی بر آن نوشته اند. منظومهٔ رائیه موسوم به «عقیلة اتراب القصائد فی اسنی المقاصد» در وصف صحف نیز از او است. از علمای حدیث و تفسیر و لغت است. به علم رؤیا نیز آشنایی داشت. ابن خلکان دربارهٔ وی گوید که چون صحیح بخاری و صحیح مسلم و الموطأ را بر او میخواندند از حفظ به تصحیح نسخ آنها میپرداخت. رجوع به اعلام زرکلی ج ۲ ص ۴۰۳ و ۷۸۴ و تاریخ گزیده ص ۸۰۶ و معجم المطبوعات و تاریخ الخلفاء ص ۳۰۳ و ریحانة الادب شود.[ طِ ] (اِخ) محمدبن سعیدبن هشام ملقب به فخرالدین و معروف به ابن جنان و مکنی به ابوالولید از فقهای حنفیه و در عداد ادبا و شعرا معدود است. وی ادیبی فاضل و به مزاح و معاشرت مایل بود. نخست مذهب مالکی داشته و به ارشاد کمال الدین بن العدیم و پسرش قاضی القضاة مجدالدین مذهب حنفی اختیار کرد. وی در مدرسهٔ اقبالیه تدریس میکرده است. بسال ۶۷۵ هـ . ق. در شصت سالگی در مولد خود شهر شاطبه درگذشت. (ریحانة الادب).[ ] (اِخ) محمدبن سلیمان معروف به ابن ابی الربیع، مکنی به ابوعبداللََّه از قبیلهٔ معافر. وی در شاطبه تولد یافت و در اسکندریه اقامت داشت و در همان شهر در گذشت. از جمله عرفا و اهل سیر و سلوک و ارباب طریقت و مؤسسین قواعد شریعت و حقیقت و جامع علم و عمل و به زهد و تقوی معروف بود و در صحبت اجله استماع حدیث میکرد و قرآن مجید را باقرائات سبعه میخواند. از جمله تألیفات اوست: الاربعین المضیئه فی الاحادیث النبویه. زهرالعریش فی تحریم الحشیش. اللغة الجامعة فی العلوم النافعة. المسلک القریب فی ترتیب الغریب. المنهج المفید فی مایلزم الشیخ و المرید. وی در رمضان سال ۶۷۲ هـ . ق. در هشتاد و هفت سالگی وفات یافت. (ریحانة الادب).[ طِ ] (اِخ) محمدبن علی بن یوسف ملقب به رضی الدین. وی از جمله علمای دوران ارغون خان بود. در علم لغت دست داشت و به سال ۷۸۴ هـ . ق. در گذشت. رجوع به حبیب السیر چ خیام، جزء اول از ج ۳ ص ۱۳۳ شود.