معنی سعیدخان

[ سَ ] (اِخ) (مؤتمن الملک) میرزا سعیدخان (۱۲۳۱ -۱۳۰۱ قمری) مؤتمن الملک وزیر امور خارجه ناصرالدین شاه. این شخص ابتدا از ملاهای خوش نویس و فاضل گرمرود آذربایجان و به ملامحمد سعید انصاری معروف بود. در ذی القعدهٔ ۱۲۶۴ هـ .ق. که ناصرالدین شاه بهمراهی میرزا تقی خان امیرنظام از تبریز برای جلوس به تهران می آمد ملامحمد سعید در قریهٔ باسمنج برای تقدیم عرض حالی بخدمت امیر رسید. امیر چون خط و ربط او را پسندید وی را بخدمت خود گرفت و هنوز تهران نرسیده او را منشی و کاتب اسرار خود کرد چنانکه در تمام مدتی که امیر بر سر کار بود یک قسمت از احکام و دستورهای او بخط خوش همین ملاسعید که بعدها میرزاسعید شد صادر میگردید. بعد از فوت میرزا محمد علیخان شیرازی وزیر دول خارجه که در هیجدهم ربیع الثانی ۱۲۶۸ اتفاق افتاد میرزاسعید از طرف ناصرالدین شاه بلقب خانی و دبیری مهام خارجه یا به اصطلاح امروزی به کفالت آن وزارتخانه منصوب شد و در ربیع الثانی ۱۲۶۹ رسماً به وزارتخارجه برقرار گردید و بعدها لقب مؤتمن الملک یافت. دورهٔ اول وزارت خارجه میرزا سعیدخان مؤتمن الملک از ۱۲۶۹ ثا ۱۲۹۰ یعنی بیش از بیست و یکسال طول کشید تا آنکه در این سال اخیر چون میرزا حسین خان سپهسالار پس از افتادن از صدارت از طرف ناصرالدینشاه به وزارت خارجه منصوب شد میرزا سعیدخان بتولیت آستانهٔ رضوی رفت. در ۱۲۹۷ پس از عزل سپهسالار بار دیگر مؤتمن الملک به وزارت خارجه برگشت و این بار در این مقام بود تا بسن هفتاد در سال ۱۳۰۱ قمری در تهران وفات یافت. میرزا سعیدخان در انشاء و حسن خط و احاطه بر اشعار عربی و فارسی در عهد خود کم نظیر بود. (وفیات معاصرین بقلم محمد قزوینی) (مجلهٔ یادگار سال پنجم شماره ۱ و ۲). رجوع به مؤتمن الملک شود.