معنی سبائیه

[ سَ ئی یَ ] (اِخ) صنفی از فرقهٔ غالیهٔ عبداللََّه بن سبا. (مفاتیح). پیروان عبداللََّه بن سبا هستند که دربارهٔ علی (ع) گزافه گویی کرد و گفت او پیغمبر بود و سپس گزافه بیشتر گفت و چنان پنداشت که او خدا است عده ای را بدین سخن بخواند. چونکه علی (ع) کشته شد ابن سبا گفت او کشته نشده و وی مانند عیسی بن مریم به آسمانها رفته است، و گروهی از سبائیه پنداشته اند که علی در ابرها جا دارد، تندر بانگ او و برق تازیانهٔ اوست. و دسته ای سبائیه پندارند که مهدی آینده جز علی کسی نیست. شیعی گوید که عبداللََّه بن سودا در این گفتار با سبائیه یاری می کرد و او از نژاد یهود و از مردم حیره بود و چنان وانمود کرد که مسلمان است و بدینوسیله میخواست نزد کوفیان پیشوایی یابد و گفت در تورات خوانده که هر پیغمبری را جانشینی است و علی جانشین محمد و بهترینِ جانشینان او است چنان که محمد بهترینِ پیغمبران بود. شیعیان چون این سخنان را بشنیدند علی را گفتند که او از دوستداران تواند علی او را بنواخت و او را در پلهٔ منبر خود نشانید. ولی چون گزافه گوئیهای او را بشنید قصد کشتن او کرد. ابن عباس وی را از آن کار بازداشت. چون علی از کشتن این سودا و این سبا باز ایستاد آن دو را نفی بلد کرد ولی مردم نادان پس از کشته شدن علی به آن دو فریفته گشتند. محققان اهل سنت گویند که ابوسودا از دوست داران دین یهود بود و میخواست اسلام را بتأویلات خود تباه سازد. ابی سودا طرفداران خود را گفت بخدای قسم از برای علی دو چشمه در مسجد کوفه پدیدار شود که از یکی انگبین و از دیگری روغن بجوشد و پیروان و شیعهٔ وی از آن دو بنوشند. (تاریخ مذاهب اسلام) (ترجمهٔ الفرق بین الفرق به قلم مشکور صص ۲۴۰ -۲۴۱) و رجوع به الملل و النحل شهرستانی صص ۱۸۸ -۱۸۹ و رجوع به کشاف اصطلاحات الفنون و روضات الجنات ص ۵۵۵ و رجوع به سبا شود.