معنی ساکن

[ کِ ] (ع ص) باسکون. بیحرکت. ایستاده. متوقف. ضد متحرک : بر جای ساکن می بود. (کلیله و دمنه). || آب ایستاده. (مهذب الاسماء). آب آرام. رجوع به ساکن (بحرالـ ...) و اقیانوس ساکن شود. || بی حرکت. بی صدا. (در نحو) حرفی که در او حرکت نباشد. حرفی که ضمه و فتحه و کسره ندارد. مجزوم. || خاموش. || برقرار. استوار. محکم. || آرامیده. (دهار). آرمیده. آرام. آسوده. با آرامش خاطر. باطمأنینه. بی ترس : از من چو خر ز شیر مرم چندین ساکن سخن شنو که نه سکینم پس من بزیر پر دو مرغ اندر ظن چون بری که ساکن بنشینم. ناصرخسرو. نشسته ام ز قدم تا سر اندر آتش و آب توان نشستن ساکن چنین در آتش و آب؟ مسعودسعد. هر که ترسد مر ورا ایمن کنند مرد دل ترسنده را ساکن کنند.مولوی. زنهار اگر به دانهٔ خالی نظر کنی ساکن، که دام زلف بدان گستریده اند. سعدی(بدایع). || باشنده. (منتهی الارب). متوطن. مقیم. جای گرفته. (ناظم الاطباء). بر جای باشنده. مستقر: بیک جای ساکن نباشد به جنگ چنین است آیین پور پشنگ.فردوسی. مصطفی ساکن خاک و من و تو در غم خسف این چه نقل است کز اعیان به خراسان یابم؟ خاقانی. این جهان و ساکنانش منتشر آن جهان و سالکانش مستمر.مولوی. زان ساکن کربلا شده ستی کامروز در مقبرهٔ یزید حلوایی نیست.(؟) || پری. (منتهی الارب). رجوع به ساکنان گردون شود. || آهسته. خلاف بلند: گر بلندت کسی دهد دشنام به که ساکن دهد جواب سلام. سعدی (مفردات). || آسوده. تسکین یافته. بی رنج : خلق به رنج است و من از فرّ او هم به دل و هم به جسد ساکنم.ناصرخسرو. رجوع به ساکن شدن و ساکن کردن شود. || دائم. (منتهی الارب). ثابت. لایتغیّر. مستمر: ناقص محتاج را کمال که بخشد جز گهر بی نیاز ساکن کامل؟ ناصرخسرو (دیوان ص ۲۴۳). - ابتداء به ساکن؛ شروع به حرفی غیرمتحرک: ابتداء به ساکن محال است. در تداول عوام، یعنی بلامقدمه. بی سابقه. بی آمادگی. - اقیانوس ساکن؛ اقیانوس کبیر. اقیانوس آرام. - حرف ساکن؛ حرفی که حرکت ندارد. - ساکن بودن؛ متوطن بودن. - ساکن رگ؛ ورید. عِرق ساکن. - ساکن شدن درد؛ تسکین یافتن آن. برطرف شدن درد. رفع درد. - ساکن کردن؛ تسکین دادن. رجوع به ذیل هر یک از ترکیبات فوق شود.[ کِ ] (اِخ) دهی است. (منتهی الارب) (آنندراج).[ کِ ] (اِخ) وادیی است نزدیک طائف. (منتهی الارب) (آنندراج).[ کِ ] (اِخ) از اعلام مردان است و احمدبن محمدبن ساکن زنجانی و محمدبن عبداللََّه ساکن از محدثانند. (از منتهی الارب).[ کِ ] (اِخ) (بحرالـ ...) اقیانوس ساکن. اقیانوس کبیر. اقیانوس آرام. بحرالهاوی. دریایی است میان دو قارهٔ امریکا و آسیا. رجوع به اقیانوس کبیر شود.