معنی ساتراپ

(اِ) این کلمه، یونانی شدهٔ خَشثْرَپَون بمعنی والی است که به پارسی کنونی باید شهربان گفت و کلمهٔ شهر را در آن زمان بمعنی مملکت استعمال میکردند. داریوش شاهنشاهی ایران را به بیست قسمت تقسیم کرد و هر کدام را بیک خشثرپاون سپرد. ظن قوی این است که این کلمه را خشثرپاون می نوشتند ولی بدلیل اینکه در زبان یونانی به ساتراپ تبدیل شده آنرا در محاوره شترپاون تلفظ میکردند. (ایران باستان ج ۱ ص ۴۳۸ و ج ۲ ص ۱۴۶۷ و ج ۳ ص ۲۰۹۳). سلوکوس (۳۱۲ -۲۸۱ ق. م.) سردار و جانشین اسکندر نیز مستملکاتش را به ۷۲ بخش تقسیم کرد و برای هر کدام یک ساتراپ معین کرد. بنابراین ایالات او کوچکتر از ایالات هخامنشی و اسکندر بوده است. (ایران باستان ج ۳ ص ۲۰۶۴). عنوان ولات ممالک تابعهٔ اشکانی را نیز یونانیان ساتراپ نوشته اند ولی این صحیح نیست. در دورهٔ پارتی والی را«بیس تاکس» می نامیدند. (ایران باستان ج ۳ ص ۲۶۵۰). کلمهٔ ساتراپ که در کتیبهٔ پایکولی دیده میشود ظاهراً اشاره به کسترپ سکاها است. (کریستنسن چ ۲ ص ۱۲۱).