معنی واژه زنبر

[ زَمْ بَ ] (اِ) آلتی چوبین به شکل مکعب مستطیل که سطح فوقانی آن باز است و در آن خاک، خشت و مانند آن کنند و از جایی به جایی برند. زنبه. (فرهنگ فارسی معین). چهارچوب باشد، مانند: نردبان دو پایه که میان آن را به ریسمان یا نوار چرم ببافند و از خاک و خشت و امثال آن پر کنند و دو کس برداشته از جایی بجایی برند و به عربی منقل خوانند. (برهان). زنبل. زَنبَه. (حاشیهٔ برهان چ معین). زنبل. گلیمی یا تخته ای که بر دو زبر آن چوب تعبیه نموده، خاک کشند و آن را خاک کش نیز گویند. (آنندراج). مربعی که با دو بازو بود و خاک و سرگین و امثال آن را دو کس، یکی از پیش و یکی در پس گرفته کشند و نیز خشت زنان گل تر بدان نقل کنند. (شرفنامهٔ منیری). افزاری چارچوب مانند که در آن خاک و خشت و جز آن ریخته و دو کس برداشته از جایی به جایی برند و به تاری منقل گویند. (از ناظم الاطباء). زنبل. (فرهنگ فارسی معین): ز کشتمندان زآن روستای بلخ هنوز همی کشند سر و پای کشته بر زنبر. عنصری. همی ریزد میان باغ لؤلؤها به زنبرها همی سوزد میان راغ عنبرها بمجمرها. منوچهری. زده یاقوت رمانی به صحراها به خرمنها فشانده مشک خرخیزی به بستانها به زنبرها. منوچهری. حضرت خواجهٔ ما قدس اللََّه روحه در قصر عارفان به اشارت ایشان زنبر می کشیدند. (انیس الطالبین). من جمیع مبرزهای مدارس شهر بخارا را پاک کرده بودم و به زنبر کشیده... سهل کاری کرده ای که به زنبر کشیده ای. (انیس الطالبین ص ۲۷). و تشها و زنبرها پیش ایشان بود. (انیس الطالبین ص ۲۷). می کشد خاک خانهٔ خصمش فعلهٔ کین به توبره و زنبر. فخری (از آنندراج). || انگشت دان که به تازیش منقل خوانند و بدین دو معنی زنبل مترادف آن است. (شرفنامهٔ منیری). || مشکی را نیز گفته اند که بر دو سر آن دو چوب تعبیه کرده باشند و بدان آب کشند. (برهان) (از فرهنگ فارسی معین) (ناظم الاطباء). || زرشک را نیز گویند و آن چیزی باشد ترش مزه که در آش و طعام کنند و خورند و به عربی انبرباریس خوانند. (برهان). زرشک و انبرباریس. (ناظم الاطباء). در فرهنگ بمعنی زرشک و انبرباریس آورده. (آنندراج). || نام یکی از آلات جنگ است. (برهان) (از شرفنامهٔ منیری). و گویند یکی از آلات جنگ است. (آنندراج). یکی از ادوات جنگ. (از ناظم الاطباء): توان بردن هنوز از جای جنگت دریده زهرهٔ سگزی به زنبر. ازرقی (دیوان چ سعید نفیسی ص ۲۰). || محفه و پالکی. (ناظم الاطباء).[ زُمْ بَ / زُمْ بُ ] (اِ) نوعی از پارچهٔ نرم که دارای پرزهای دراز باشد. (ناظم الاطباء).[ زُمْ بُ ] (اِ) آن باشد که کسی دهان خود را پر باد کند و دیگری بنوعی دست بر آن زند که آن باد با صدا از دهان بجهد. (برهان) (از فرهنگ فارسی معین) (از ناظم الاطباء). رجوع به زنبغل شود.[ زَمْ بَ ] (ع اِ) شیر بیشه. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). اسد. (اقرب الموارد). || (ص) مرد حاضرجواب. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). رجوع به مادهٔ بعد شود.[ زُمْ بُ ] (ع ص) کودک حاضرجواب. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). خفیف ظریف سریع الجواب. (از اقرب الموارد). رجوع به مادهٔ قبل شود. خُرد و ریزه. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). صغیر. (اقرب الموارد).[ ] (ع مص) دزی این کلمه را خشمگین شدن معنی کرده است. رجوع به ج ۱ ص ۶۰۵ شود.[ ] (اِخ) دهی از دهستان کوهپایهٔ بخش نوبران شهرستان ساوه است و ۲۵۲ تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۱).