معنی روانسر

[ رَ سَ ] (اِخ) قصبهٔ مرکزی بخش روانسر از شهرستان سنندج است که در ۷۶هزارگزی شمال باختری کرمانشاه و ۶۴هزارگزی جنوب شرقی پاوه در کنار راه شوسهٔ کرمانشاه به پاوه و دماغهٔ جنوب شرقی کوه شاهو واقع شده است. دارای آب و هوایی سرد است ولی به علت وجود چشمه های زیاد و باتلاق و لجنزارها در تابستان پشهٔ بسیار دارد. طول جغرافیایی آن ۴۶ درجه و ۴۰ دقیقه و عرض آن ۳۴ درجه و ۴۲ دقیقه و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۳۶ متر است. دارای ۵۰۰ تن سکنه است که جمعی زارع و کاسب و گروهی از کارمندان دولت هستند. درمانگاهی در این قصبه دایر شده است که همیشه آمادهٔ پذیرایی از بیماران است. ادارات بخشداری، نمایندگی دارایی، آمار، پاسگاه، گارد مسلح گمرکی و ژاندارمری در این قصبه دایر است و دارای یک باب دبستان و ۸ باب دکان است. سرچشمهٔ رودخانهٔ قره سو در این قصبه واقع است و دارای آبی فراوان و شیرین است. محصول عمده اش غلات و میوه و برنج و لبنیات و صیفی است و همه روزه بین این قصبه و کرمانشاه اتومبیل رفت و آمد می کند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵).[ رَ سَ ] (اِخ) از بخشهای شهرستان سنندج است. مشخصات جغرافیایی آن بدین شرح است: از طرف شمال و مشرق به بخش کامیاران شهرستان سنندج، از طرف جنوب به بخش سنجابی، از جنوب شرقی به دهستان خالصهٔ بخش مرکزی کرمانشاه و از مغرب به دهستان ولدبیگی از بخش ثلاث و از شمال غربی به دهستان جوانرود از بخش پاوه محدود است. بطور کلی آب و هوایی سرد دارد منتها قسمتهای کوهستانی سردتر و کنار رودخانهٔ قره سو سرد معتدل است. سرچشمهٔ اصلی رودخانهٔ قره سو در این بخش است و در قصبهٔ روانسر و دماغهٔ جنوب شرقی کوه شاهو چندین چشمه جاری است و بتدریج از کف رودخانه زه آب بدان افزوده می شود و بطرف کرمانشاه جاری میگردد ولی منبع اصلی رودخانه دره های جنوب شرقی کوه شاهو مراتع خراجیان و زرینه است که در بهار و زمستان آب فراوانی از آن جاری است منتها در تابستان این رودخانه خشک می شود، و آبادی روانسر در کنار این رودخانه واقع شده است. در سال ۱۳۱۸ هـ . ش. برای اینکه از آب این رودخانه استفادهٔ بیشتری بشود سدی به طول ۲۰ متر در یک هزارگزی پایین آبادی احداث شد و دو جوی بزرگ از آن منشعب گردید و مورد استفادهٔ ده آبادی قرار گرفت. از ارتفاعات مهم این ناحیه، کوه مرتفع شاهو است که در مشرق بخش پاوه در جهت شمال باختری به جنوب خاوری کشیده شده است و تا حدود درهٔ میان دربند و طاق بستان و بیستون ادامه دارد و در روانسر بوسیلهٔ رودخانهٔ خراجیان شکافته میشود و با زمین یکسان میگردد. قصبهٔ روانسر در انتهای دماغهٔ این کوه واقع شده است. این سلسله کوه را از روانسر بطرف شمال غربی کوه شاهو و در جنوب شرقی کوه چالابه و کوه زیارت ویس می نامند. ارتفاع قلهٔ شاهو در شمال بدرآباد و زیرجوبی ۲۳۲۸ متر، و قلهٔ چالابه در شمال باباحیران ۲۲۳۱ متر است. در حدود شمال شرقی گردنهٔ پلنگان شعبه ای از کوه شاهو منشعب میشود و بوسیلهٔ قوسی به کوه چالابه متصل می گردد و قلل مهم آن بنام زرینه و شاخ شکن خوانده میشود و خطالرأس این رشته حد طبیعی بخش روانسر و بخش کامیاران است. گردنهٔ لون بین کوه زرینه و شاهو واقع است و راه مالرو روانسر به شاهین از آن میگذرد. ارتفاع قلهٔ زرینه کوه ۲۵۱۸ متر و قلهٔ شاخ شکن ۲۲۳۱ است. راه شوسهٔ کرمانشاه به نوسود که از وسط این بخش میگذرد قبل از وقایع شهریور ۱۳۲۰ احداث شده است و کاملاً مورد استفادهٔ اتومبیلهاست. این بخش از ۵۰ آبادی تشکیل یافته و سکنهٔ آن در حدود ۱۰ هزار تن و مرکز بخش، قصبهٔ روانسر است، و خراجیان، دوست آباد، صادق آباد، خرم آباد، زرین چقا، گل سفید، مشکین آباد و گمشتر از دیههای مهم این بخش می باشند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵).