معنی دخویه

[ دِ خُ یِ ] (اِخ) (میخائیل یان) (۱۸۳۶ -۱۹۰۹ م.) مستشرق معروف هلندی. وی از جوانی وقت خود را وقف تحصیل زبانهای شرقی کرد و تحت هدایت دزی و جوینبول مخصوصاً در زبان عربی متبحر شد و در ۱۸۶۰ در لیدن باخذ درجهٔ دکتری نایل آمد سپس یکسال در دانشگاه اکسفورد تحصیل کرد و بمطالعه و تنظیم نسخهٔ نزهةالافاق ادریسی موجود در کتابخانهٔ بادلیان پرداخت که قسمتی از آن در ۱۸۶۶ با همکاری دزی (بعنوان وصف افریقا و اسپانیا) انتشار یافت. اثر دیگرش تذکره هائی در تاریخ و جغرافیای شرقی (۳ جلد ۱۸۶۲ - ۱۸۶۴) است. پس از وفات دزی (۱۸۸۳) استاد عربی دانشگاه لیدن شد و در ۱۹۰۶ بازنشسته گردید و در لیدن درگذشت. در دورهٔ تدریس خود نه فقط در شاگردانش بلکه در سایر فضلائی که در جلسات درسش حاضر میشدند نفوذ بسیار داشت. دخویه رئیس هیئت تحریریهٔ مجلدات ۱-۳ دایرةالمعارف اسلام نیز بود. دخویه بعضی از متون معتبر عربی را تحریر و منتشر کرد و از این راه خدمات بزرگ به محققین نمود. از آن جمله است مجموعهٔ آثار جغرافیایی عربی مشتمل بر: ۱- مسالک الممالک اصطخری (لیدن ۱۸۷۰). ۲- کتاب صورة الارض ابن حوقل (لیدن ۱۸۷۳). ۳- احسن التقاسیم مقدسی (لیدن ۱۸۷۷). ۴- فهارس، لغتنامه و تصحیحات سه قسمت اول (لیدن ۱۸۷۹). ۵- مختصر کتاب البلدان ابن الفقیه همدانی (لیدن ۱۸۸۵). ۶- المسالک و الممالک ابن خرداذبه بضمیمهٔ پاره هایی از کتاب الخراج قدامةابن جعفر (لیدن ۱۸۸۹). ۷- اعلاق النفیسه از ابن رسته و کتاب البلدان ابن واضح یعقوبی (لیدن ۱۸۹۲). ۸- کتاب التنبیه و الاشراف مسعودی و فهارس و لغتنامهٔ مجلدات ۷ و۸ (لیدن ۱۸۹۴). (از دایرة المعارف فارسی).