معنی خول

[ خَ ] (ع مص) نیک نگاه داشتن و تیماردار گردیدن مال را. (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب) (از اقرب الموارد). || مراعات اهل خود کردن. (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب). منه: فلان یخول علی اهله.[ خَ وَ ] (ع ص) لاغر. ضعیف. نحیف. کم گوشت. ضد فربه. || (اِ) دراج سفید. (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب). || بن کام لگام. (منتهی الارب). اصل فأس اللجام. (اقرب الموارد) (از لسان العرب). || عطایای الهی از نعمتها و بندگان و کنیزان و در آن واحد و جمع و مذکر و مؤنث یکسان است ولی بعضی ها را عقیده بر آن است که واحد آن خائل می باشد. (از منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب). || خدم و حشم. نوکر. خدمتکار. (یادداشت مؤلف): خورشید یک ستاره ندارد بهمرهی او از ستاره بیش خدم دارد و خول. سوزنی. حین اراد الابرش الکلبی ان یسوی علیه [ علی هشام ] ثوبه، فقال هشام: انا لم نتخذ الاخوان خولا. روی براه آورد و روانه شد با خواص خدم و خول خویشتن. (المضاف الی بدایع الازمان ص ۴۶). و آن گزلی خان کهن کافری ظالمی است که... در نشابور از قطع طرق... تحاشی ننموده و حشم و خول خود را ازین منکر نهی ناکرده. (المضاف الی بدایع الازمان). او را با هیبتی تمام از خیل و خول و فوجی از سوار و پیاده دو نوبت به مکران فرستاد. (المضاف الی بدایع الازمان ص ۵). و محل خدم و خول او را هر یک به نزدیک یکی از افراد تعیین کرد. (از جهانگشای جوینی). (تاریخ ابن عساکر ج ۲ ص ۱۱۶). از میان خدم و خول او را درربود و بوطن خویش برد. (سندباد نامه). || جِ خولی.[ خُ وْ وَ ] (ع اِ) جِ خال. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب) (از اقرب الموارد).[ ] (اِ) پرنده ای است کوچکتر از گنجشک و آن بغایت بلندپرواز و تیزپر می باشد و بعضی چکاوک را گفته اند. (برهان قاطع). صِفَّرِد. قبره. قنبره. (السامی فی الاسامی): خول طنبوره تو گویی زند ولاسکوی از درختی بدرختی شود و گوید آه. منوچهری. - امثال: خولی بکفم به که کلنگی بهوا، نظیر: یک گنجشک به دست به از صد گنجشک به درخت . || غلیواج. || دراج سفید. (برهان قاطع) (ناظم الاطباء).(ص) بمعنی خل است که کجی باشد. (لغت محلی شوشتر، نسخهٔ خطی). خمیده. (یادداشت مؤلف): دین اللََّه را تباه کند زلفک خول و آن رخان چو ماه. (از حاشیهٔ فرهنگ اسدی نخجوانی).