معنی خازر

[ زِ ] (اِخ) ظاهراً نام مکانی بوده است در بغداد. صاحب مجمع الامثال میدانی این کلمه را جازَر ذکر کرده و میگوید بخط ازهری این کلمه خازر آمده است و یوم خازر جنگی بوده است که در خازر بین اهل عراق و ابراهیم بن الاشتر از یکسو با عبیداللََّه بن زیاد و اهل شام از سوی دیگر درگیر شد و در این جنگ عبیداللََّه بن زیاد کشته شد. (مجمع الامثال میدانی چ تهران ص ۷۶۹). در عقدالفرید ج ۲ ص ۲۴۱ آمده است: «علی بن ابی طالب رضی اللََّه عنه از جمله کسانی که نفی بلدشان نمود عبداللََّه بن سبا بود که به ساباط تبعید شد و عبداللََّه بن السوداء بود که بحازر فرستاده شد» محشی در ذیل صفحه از قول صاحب کتاب الفرق بین الفرق تبعیدگاه عبداللََّه بن السوداء را مدائن می داند و در فهرست کتاب عقدالفرید جلد هشتم محشی در تردید است که حازر اصل است یا خازر. در عقدالفرید ج ۴ ص ۱۷۲ چنین آمده است: «فخرجوا و لزم عبیداللََّه یزید یرد مجلسه یطأعقبه ایاماً حتی رمی به معاویة الی البصرة والیاً علیها، ثم لم تزل تو کسه افعاله حتی قتله اللََّه بخارز». در ج ۵ عقدالفرید ص ۱۶۷ در خبر مختاربن ابی عبید آمده است: عبداللََّه بن الزبیر، ابراهیم بن محمدبن طلحه را امیر کوفه کرد و سپس او را معزول نمود و مختاربن ابی عبید را بدانجا گسیل داشت. از طرف دیگر عبدالملک هم عبیداللََّه بن زیاد را بسوی کوفه فرستاد. چون خبر آمدن عبیداللََّه بن زیاد به مختار رسید او ابراهیم بن الاشتر را با لشکری به پیش عبیداللََّه بن زیاد روانه کرد و دو لشکر در خازر بهم رسیدند و عبیداللََّه بن زیاد و حصین بن نمیر و ذوالکلاع و جماعتی از همراهان او کشته شدند و سر آنها به پیش عبداللََّه بن الزبیر فرستاده شد. یاقوت در معجم البلدان خازر را نیاورده است و خارز دارد که در قبل گذشت. شاید این نام جازر باشد که در معجم البلدان آمده است و آن را قریه ای در نهروان از توابع بغداد ذکر می کند. رجوع به جارز شود. رجوع بمادهٔ قبل شود.