معنی حرهٔ صلیحیه

[ حُ رْ رَ یِ صُ لَ حی یَ ] (اِخ) اسماء دخت احمد پسر جعفر پسر موسی صلیحی است. در ۴۴۰ هـ . ق. / ۱۰۴۸ م. متولد شده و در ۵۳۲ هـ . ق. / ۱۱۳۸ م. درگذشته است. او را حرهٔ کاملة و سیدة حره نیز میگفتند. مدتها از طرف شوهرش احمدبن علی صلیحی فرمانروای یمن و ملکهٔ آن کشور بود تا در ۴۸۸ هـ . ق. شوهرش درگذشت و پسرعمش سبا بتخت نشست و باز حرهٔ صلیحیه همه کارهٔ کشور و حاکم حقیقی بود، تا اینکه سبا نیز درگذشت و دیگری به حکومت رسید و حره همچنان بقدرت باقی ماند. وزرا نزد وی جمع میشدند و نامه ها بنام او نوشته میشد تا درگذشت. در خطبه ها بر منابر نخست نام خلیفه مستنصر و پس از او نام صلیحی و سپس نام این بانو، حرهٔ صلیحیه، آورده میشد و خطیب میگفت: «اللهم أدم أیام الحرة الکاملة السیدة کافلة المؤمنین...». نام این بانو در خطط مقریزی (ج ۲ ص ۱۷۳) و دائرةالمعارف بستانی (ج ۱۱ ص ۲۵) سنة بنت احمد آمده و در روضةالفیحاء سید بنت احمد و در کتاب عزیزی محلی سیده تنها دیده میشود، و در «ثغر عدن» او را اسماء بنت احمد خواند. گویا منشأ اختلاف شهرت لقب سیدة و اشتباه لفظی سیدة و سنة باشد. (اعلام زرکلی چ ۱ ج ۱ ص ۱۰۱).