معنی حجر اسماعیل

[ حِ رِ اِ ] (اِخ) گرداگرد کعبه اندرون حطیم از سوی شمال. مصطبه ای را گویند که دیواری بر آن محیط است و پس از دورهٔ قریش زیاداتی بر آن کرده و شکل چارگوش را به شکل مدور نزدیک کرده اند و آن دو در دارد به دو رکن عراقی و شامی. و گویند قبر ساره مادر اسماعیل بدانجاست. رجوع به امتاع الاسماع ص ۳۰ و ۱۰۰ شود. آن مقدار که حطیم بدو محیط است. آن مقدار زمین که حطیم بدو محیط است. یاقوت گوید: حجرالکعبة قسمتی از زمین کعبه است که ابراهیم پیغمبر آنرا جزء خانه کرد ولیکن قریش بر روی آن ساختمان نکردند و فقط بدور آن سنگ چین کردند تا معلوم باشد که از خانه است پس حجر نامیده شد، و در حدیث است که زیادتی حجر بر خانه هفت ذراع باشد. ابن زبیر این قسمت را نیز جزء خانه ساخت ولیکن حجاج آنرا دوباره بصورت جاهلی درآورد و قبر هاجر مادر اسماعیل در حجر است. (معجم البلدان). رجوع به سیرة عمربن عبدالعزیز ص ۲۵۴ و الوزراء و الکتاب ص ۲۱۸ شود.