معنی جزائری

[ جَ ءِ ] (ص نسبی) منسوب به جزائر. رجوع به جزائر و جزایر شود.[ جَ ءِ ] (اِ) پاسبانان سلطنت. (از ناظم الاطباء).[ جَ ءِ ] (اِخ) احمدبن اسماعیل شیعی که مجاور نجف اشرف بود و بسال ۱۱۵۰ هـ . ق. درگذشت. او راست: ۱ -آیات الاحکام. ۲ -رسالة فی الارتداد. ۳ -رسالة فی کیفیة اقامةالمسافرین فی البلدان. ۴ - شرح التهذیب. (از اسماء المؤلفین ج ۱ ص ۱۷۲).[ جَ ءِ ] (اِخ) احمدبن عبداللََّه زواوی. وی مردی فاضل و پیرو مذهب مالکی و از قبیلهٔ زواوه بود و در الجزائر اقامت داشت. او راست: «اللامیة» در علم کلام که امام سنوسی آن را شرح کرده است. (از اعلام زرکلی).[ جَ ءِ ] (اِخ) احمدبن محیی الدین بن مصطفی حسنی اغریسی. وی برادر امیر عبدالقادر جزائری و مردی بافضل بود. در قیطنه از نواحی وهران الجزائر بدنیا آمد و در همانجا به تحصیل پرداخت، و بسال ۱۲۷۳ هـ . ق. به دمشق رفت و از علمای آنجا دانش آموخت و رغبتی به تصوف پیدا کرد. او را کتاب تاریخی است که در شرح احوال برادر خود امیر عبدالقادر جزائری نوشته است. وی به سال ۱۳۲۰ هـ . ق. در دمشق درگذشت. (از الاعلام زرکلی).[ جَ ءِ ] (اِخ) امیر عبدالقادربن محیی الدین بن مصطفی حسینی. سلسلهٔ نسب وی به علی بن ابیطالب میرسد. او در قیطنه از قرای ایالت وهران الجزائر بدنیا آمد، و نزد پدر خود به تحصیل پرداخت و قرآن مجید از بر کرد و در پانزده سالگی برای تکمیل تحصیلات به وهران رهسپار شد، و فقه و فلسفه و حدیث و علم نجوم را فراگرفت و بسال ۱۲۴۱ هـ . ق. با پدر خود بزیارت خانهٔ خدا رفت و در مسیر خویش مصر و دمشق و بغداد را دیدن کرد و به وطن بازگشت و چون در سال ۱۲۴۶ هـ . ق. /۱۸۴۳ م . الجزائر به اشغال فرانسویها درآمد، مردم آنجا با وی برای مبارزه با فرانسویها بیعت کردند و متجاوز از ۱۵ سال با فرانسویها جنگید و چون کاری از پیش نبرد، تحت شرایطی با آن دولت صلح کرد و از الجزایر تبعید شد و تعهد کرد که به آنجا بازنگردد، و از طرف دولت فرانسه مبلغی بعنوان مقرری ماهانه به او پرداخت می شد و در سال ۱۲۷۱ هـ . ق. در دمشق سکونت گزید و بسال ۱۳۰۰ هـ . ق. در همانجا درگذشت. او راست: ۱ -ذکری العاقل فی تنبیه الغافل. این رساله را به خواهش بعض دوستان خود در پاریس تألیف کرد و در همانجا به فرانسه ترجمه و طبع شد و موضوع آن علوم و اخلاق است. ۲ -دیوان شعر. ۳ -الصافنات الجیاد. در صفات و محاسن اسب. ۴ -المواقف در تصوف. ۵ - وشاح الکتائب و زینةالجیش الغالب. ۶ -نزهة الخاطر فی قریض الامیر عبدالقادر. (از معجم المطبوعات) (از الاعلام زرکلی). صاحب اسماءالمؤلفین نسب وی را بتفصیل تر بدین صورت آورده است: امیر ناصرالدین عبدالقادربن محیی الدین بن مصطفی بن محمدبن مختاربن عبدالقادر حسینی. و تولد وی را بسال ۱۲۲۲ هـ . ق. ضبط کرده و تألیفات دیگری را بشرح زیر به وی نسبت داده است: ۱ -المقراض الحاد لقطع لسان الطاعن فی دین الاسلام من اهل الباطل والالحاد. ۲ -تعلیقاتی بر حاشیهٔ جدش عبدالقادر در علم کلام. (از اسماء المؤلفین و آثار ج ۱ ص ۶۰۵).[ جَ ءِ ] (اِخ) حمدان بن عثمان خواجه، حنفی. وی در قسطنطنیه سکونت داشت و در مطبعةالعامرة مترجم بود و در همان شهر درگذشت. او راست: ۱ -اتحاف المصنفین و الادباء بمباحث الاحتراز عن الوباء. این کتاب را در سال ۱۲۵۲ هـ . ق. تألیف کرد. ۲ -حکمةالعارف بوجه ینفع لمسئلة لیس فی الامکان ابدع. کتاب مذکور در شرح این مسئله از گفتهٔ غزالی است: «لیس فی الامکان ابدع مما کان». (از اسماء المؤلفین ج ۱ ص ۳۳۵).[ جَ ءِ ] (اِخ) سلیم بن محمدبن سعید حسنی. وی پیشوا بود و از نوابغ متفکران بشمار میرفت. اصل او از الجزائر و مولدش در دمشق بود. در آموزشگاه جنگ و آموزشگاه هندسهٔ اسلامبول تحصیل کرد، و در ارتش عثمانی به رتبهٔ قائم مقامی ارکان حرب رسید. او میل وافری به ریاضیات داشت و کتابی در منطق تألیف کرد که در آن روش پیشین را فروگذاشت و پرگار کوچک ظریفی برای رسم خطوط مستقیم و متوازی و دوائر و غیره اختراع کرد که قابل حمل و نقل در جیب بود. زبانهای عربی و فارسی و ترکی را نیکو میدانست و به استادی آموزشگاه جنگ اسلامبول ارتقا یافت. در بسیاری از جنگها شرکت داشت و در یمن به اسارت افتاد، ولی خود و جمعی از رفیقان خویش را از چنگ مرگ نجات داد. وی پس از جنگ جهانی نخست برای بهبود روابط سیاسی ترک و عرب کوشید، و عقیدهٔ خود را دربارهٔ تساوی حقوق ترک و عرب و حریت اعلام داشت و مورد خشم متعصبان ترک قرار گرفت و به دیوان حرب جلب و محکوم به مرگ شد. وی از مؤسسان جمعیت قحطانیه و جمعیت فتیان العرب (جوانان عرب) و جمعیت عهد بود. (از اعلام زرکلی).[ جَ ءِ ] (اِخ) سیدعبداللََّه بن سیدنورالدین بن سیدنعمةاللََّه بن عبداللََّه بن محمد موسوی. وی نیز مانند پدر خود از اکابر علمای امامی در عصر خود بود و مسلک اخباری داشت و منکر طریقهٔ اجتهاد بود. او در فقه و حدیث و علوم ادبی مهارتی بسزا داشت و از مشایخ اجازهٔ روایتی سیدنصراللََّه بود، و خود او از سیدامیرمحمد حسین خاتون آبادی روایت کرد. او راست: ۱ - الاجازة الکبیرة. این رساله را در ۱۱۶۸ هـ . ق. برای چهار تن از علمای حویزه نوشته و در پایان شرح حال بیش از شصت تن از علمای دینی را که خود ملاقات کرده آورده است. ۲ -اجوبة مسائل السید علی النهاوندی. این کتاب در دو مجلد است یکی حاوی سی مسئله و دیگری شامل هفتاد مسئله از مسائل مشکل فقهی و اصولی و غیره است. ۳ - الانوار الجلیة. ۴ -تاریخ شوشتر. ۵ -التذکرة فی تاریخ تستر (شوشتر) و این همان تاریخ شوشتر است. ۶ -حاشیهٔ استبصار. ۷ - حاشیهٔ امالی صدوق. ۸ -حاشیهٔ ریاض السالکین. ۹ -حاشیهٔ مدارک الاحکام. ۱۰ -حاشیه بر مطول تفتازانی. ۱۱ -حاشیهٔ منهج المقال. ۱۲ -الذخیرة الاحمدیة. ۱۳ -حاشیهٔ نقدالرجال. ۱۴ - الذخیرة الباقیة. ۱۵ -شرح مفاتیح ملامحسن. ۱۶ -شرح نخبهٔ فیض. وی بسال ۱۱۷۳ هـ . ق. درگذشت. (از ریحانة الادب).[ جَ ءِ ] (اِخ) سیدنعمت اللََّه بن سیدعبداللََّه موسوی شوشتری. وی از عالمان بزرگ بود و در علوم فقه و حدیث و ادب عربی یگانهٔ عصر خویش بشمار میرفت و در کسب فنون فضائل کم نظیر بود. او از شاگردان علامهٔ مجلسی و سیدهاشم بحرانی و فیض کاشانی و سایر استادان زمان خود بود و با اینکه خود مسلک اخباری داشت، در نصرت و تأیید طریقهٔ اجتهاد و لزوم عمل به اقوال مجتهدان کوشش بسزا داشت و آثار گرانبهایی از خود بجا گذاشت و بسال ۱۱۱۲ هـ . ق. در شصت ودوسالگی درگذشت. تألیفات وی بدین قرار است: ۱ -انس الوحید در شرح توحید صدوق. ۲ - الانوار النعمانیة فی بیان معرفةالنشأة الانسانیة. این کتاب بارها بطبع رسیده است. ۳ -البحور الزاخرة فی شرح کلام عترة الطاهرة. این تألیف شرح کتاب تهذیب شیخ طوسی است. ۴ -جوازالعمل بکتب الفقهاء. ۵ -الجواهر الغوالی فی شرح عوالی اللئالی. ۶ -حاشیه بر استبصار. ۷ -حاشیه بر امل الآمل شیخ حر عاملی. ۸ -حاشیه بر شرح جامی. ۹ -حاشیه بر مغنی اللبیب. ۱۰ - حاشیه بر نقدالرجال. ۱۱ -الحواشی الضافیة. حاشیه ای است بر نهج البلاغة. ۱۲ - ریاض الابرار فی مناقب الائمة الاطهار. ۱۳ - زهرالربیع. ۱۴ -شرح تهذیب الحدیث. گویا مؤلف دو یا سه شرح بر تهذیب داشته که یکی در بالا ذکر شد و دیگری همین است. ۱۵ - شرح تهذیب النحو شیخ بهایی. ۱۶ -شرح روضهٔ کافی. ۱۷ -شرح صغیر صحیفهٔ سجادیة به نام نورالانوار فی شرح کلام خیرالاخیار. این کتاب در تهران بچاپ رسیده است. ۱۸ -شرح کبیر صحیفهٔ سجادیة. ۱۹ - شرح عوالم ابن ابی جمهور که نام آن جواهرالغوالی است. ۲۰ -شرح عیون اخبارالرضا. ۲۱ -شرح کافیة. ۲۲ - غایةالمرام فی شرح الاحکام که شرح دیگر مختصر تهذیب است. ۲۳ -غرائب الاخبار و نوادرالآثار. ۲۴ -فوائدالنعمانیه. ۲۵ - قاطع اللجاج فی شرح الاحتجاج. ۲۶ - قصص الانبیاء. ۲۷ -کشف الاسرار فی شرح الاستبصار. شاید همان حاشیه بر استبصار است که در فوق ذکر شد. ۲۸ - مسکن الشجون فی حکم الفرار من الطاعون. ۲۹ -مقامات النجاة در شرح اسماء اللََّه الحسنی. ۳۰ -مقصودالانام فی شرح تهذیب الاحکام. این کتاب شرح کبیر تهذیب شیخ طوسی است و محتمل است که نام دیگر همان بحور زاخرة باشد. ۳۱ -منبع الحیات فی حجیة قول المجتهدین من الاموات یا منبع الحیات فی جواز تقلیدالاموات. ۳۲ - منتهی المطلب. کتابیست در علم نحو. ۳۳ - هدیةالمؤمنین. کتابیست در فقه. از جمله کسانی که به ذکر شرح احوال مترجم پرداخته اند یکی نواده اش سیدعبداللََّه بن سیدنورالدین جزائری و دیگری شیخ حر عاملی و همچنین محدث نیشابوری است. (از روضات الجنات صص ۷۵۹ -۷۶۰) (از ریحانةالادب ذیل کلمهٔ سید جزائری). رجوع به معجم المطبوعات و اسماءالمؤلفین ج ۲ ص ۴۹۷ شود.[ جَ ءِ ] (اِخ) سیدنورالدین بن سیدنعمةاللََّه بن عبداللََّه بن محمد موسوی. از اکابر علمای امامی در عصر خود بود. او راست: فروق اللغات. این کتاب در فرقهای معنوی بین لغات است از قبیل فرق معنای جلوس و قعود و فرض و واجب و نظائر آن. (از ریحانة الادب).[ جَ ءِ ] (اِخ) شیخ علی بن هلال یا علی بن محمدبن هلال ملقب به زین العابدین و مکنی به ابوالحسن. وی در الجزائر بدنیا آمد ولی در اصل عراقی بود و در عراق سکونت گزید. او از اعاظم علمای امامی و از اکابر متکلمان این فرقه بود که در معقول و منقول فرید عصر خویش بشمار می رفت و ریاست مذهبی شیعه بدو منتهی شده بود، و از احمدبن محمدبن فهد متوفی بسال ۸۴۱ هـ . ق. و شیخ حسن بن عشرة و دیگر مشایخ روایت کرد و خود او از معاریف مشایخ اجازات بود و اسم وی در طریق اجازات بیشتر علما و اکابر ذکر گردیده است. محقق کرکی متوفی بسال ۹۴۰ هـ . ق. و ابن ابی جمهور احسایی و جز آنان از اکابر نزد او به تحصیل اشتغال داشته و از او روایت کرده اند، و کتاب «الدر الفرید فی التوحید» از تألیفات سودمند او است. (از ریحانة الادب).[ جَ ءِ ] (اِخ) شیخ طاهربن صالح (یا محمدصالح)بن احمد دمشقی. وی یکی از علمای عصر خویش در دمشق بود و سمت بازرسی کتابخانه های آن شهر را داشت. او در جمع آوری نسخه های خطی و تحقیق دربارهٔ آنها میکوشید و در تأسیس «دارالکتب الظاهریة» دمشق کمکها کرد و نسخه هایی را که در کتابخانهٔ عمومی متفرق بود در آنجا گرد آورد، و نیز در به وجود آمدن «المکتبة الخالدیة» مساعدتها کرد و در ۱۹۱۴ م . به عللی به قاهره رفت و بسال ۱۹۱۸ م . به دمشق برگشت و به عضویت مجمع علمی عربی و مدیریت دارالکتب الظاهریة منصوب شد و پس از سه ماه در دمشق درگذشت. او راست: ۱ -اتمام الانس فی عروض الفرس. رساله ای است در عروض و قافیهٔ فارسی. ۲ -ارشادالالبا الی طریق تعلیم الف با. در ضمن این کتاب از مباحث لغوی و حروف هجا و ترتیب و رسم آنها و از حرکات و ضوابط و مفردات و اعداد و مسائلی در خصوص نطق و کتابت بحث کرده است. ۳ - بدیع التلخیص و تلخیص البدیع. ۴ - تدریب اللسان علی تجریدالبیان. ۵ - تسهیل المجاز الی فن المعمی و الالغاز. ۶ - التقریب لاصول التعریب. در این کتاب بخشی از کلمات معرب را آورده و طریقی را که در تعریب آن ها بکار رفته بیان کرده است. ۷ - التمرین علی البیان و التبیین. ۸ - تمهیدالعروض الی فن العروض. ۹ -توجیه النظر الی اصول علم الاثر. مصنف در تعریف آن گفته است: اصولی است که مطالعه کنندگان حدیث و تواریخ و سیر را سودمند است و بیشتر مطالب آن از کتابهای اصول فقه و حدیث گردآوری گردیده است. ۱۰ - جدول الحروف العربیة القدیمة و الحدیثة و الهندیة و الیونانیة الخ. و در آن از رسم خط و حرکات و اشکال سخن رفته است. ۱۱ - الجواهر الکلامیة فی العقائد الاسلامیة. این کتاب در توحید است. ۱۲ -حدائق الافکار فی رقائق الاشعار. ۱۳ -الحکم المنثورة. ۱۴ -دائرة فی معرفة الاوقات و الایام. ۱۵ - رسائل فی علم الخط. ۱۶ -شرح خطب ابن نباته. ۱۷ -شرح خطبةالکافی. در این کتاب از ریشه های لغت و نحوهٔ اشتقاق و نشوء آنها بحث شده است. ۱۸ -عمدةالمغرب و عدة المعرب. قصیده ای است دربارهٔ الفاظ نحوی. ۱۹ -الفوائد الجسام فی معرفة خواص الاجسام. این کتاب در طبیعیات است. ۲۰ -مدالراحة لاخذالمساحة. ۲۱ - مراقی علم الادب. این کتاب شامل کتابهای «ارشادالالبا الی طریق تعلیم الف با» و «التمرین علی البیان و التبیین» و «تدریب اللسان علی تجریدالبیان» است که مذکور افتاد. ۲۲ -منیة الاذکیاء فی قصص الانبیاء. این کتاب ترجمه ای است از ترکی. ۲۳ -میزان الافکار شرح معیارالاشعار. در عروض و قوافی. (از معجم المطبوعات). وی بسیاری از زبان های شرقی از قبیل عبری، سریانی، حبشی، زواوی، ترکی و فارسی را نیکو میدانست. (از اعلام زرکلی). و رجوع به همین کتاب شود.[ جَ ءِ ] (اِخ) شیخ طاهربن صالح (یا محمدصالح)بن احمد دمشقی. وی یکی از علمای عصر خویش در دمشق بود و سمت بازرسی کتابخانه های آن شهر را داشت. او در جمع آوری نسخه های خطی و تحقیق دربارهٔ آنها میکوشید و در تأسیس «دارالکتب الظاهریة» دمشق کمکها کرد و نسخه هایی را که در کتابخانهٔ عمومی متفرق بود در آنجا گرد آورد، و نیز در به وجود آمدن «المکتبة الخالدیة» مساعدتها کرد و در ۱۹۱۴ م . به عللی به قاهره رفت و بسال ۱۹۱۸ م . به دمشق برگشت و به عضویت مجمع علمی عربی و مدیریت دارالکتب الظاهریة منصوب شد و پس از سه ماه در دمشق درگذشت. او راست: ۱ -اتمام الانس فی عروض الفرس. رساله ای است در عروض و قافیهٔ فارسی. ۲ -ارشادالالبا الی طریق تعلیم الف با. در ضمن این کتاب از مباحث لغوی و حروف هجا و ترتیب و رسم آنها و از حرکات و ضوابط و مفردات و اعداد و مسائلی در خصوص نطق و کتابت بحث کرده است. ۳ - بدیع التلخیص و تلخیص البدیع. ۴ - تدریب اللسان علی تجریدالبیان. ۵ - تسهیل المجاز الی فن المعمی و الالغاز. ۶ - التقریب لاصول التعریب. در این کتاب بخشی از کلمات معرب را آورده و طریقی را که در تعریب آن ها بکار رفته بیان کرده است. ۷ - التمرین علی البیان و التبیین. ۸ - تمهیدالعروض الی فن العروض. ۹ -توجیه النظر الی اصول علم الاثر. مصنف در تعریف آن گفته است: اصولی است که مطالعه کنندگان حدیث و تواریخ و سیر را سودمند است و بیشتر مطالب آن از کتابهای اصول فقه و حدیث گردآوری گردیده است. ۱۰ - جدول الحروف العربیة القدیمة و الحدیثة و الهندیة و الیونانیة الخ. و در آن از رسم خط و حرکات و اشکال سخن رفته است. ۱۱ - الجواهر الکلامیة فی العقائد الاسلامیة. این کتاب در توحید است. ۱۲ -حدائق الافکار فی رقائق الاشعار. ۱۳ -الحکم المنثورة. ۱۴ -دائرة فی معرفة الاوقات و الایام. ۱۵ - رسائل فی علم الخط. ۱۶ -شرح خطب ابن نباته. ۱۷ -شرح خطبةالکافی. در این کتاب از ریشه های لغت و نحوهٔ اشتقاق و نشوء آنها بحث شده است. ۱۸ -عمدةالمغرب و عدة المعرب. قصیده ای است دربارهٔ الفاظ نحوی. ۱۹ -الفوائد الجسام فی معرفة خواص الاجسام. این کتاب در طبیعیات است. ۲۰ -مدالراحة لاخذالمساحة. ۲۱ - مراقی علم الادب. این کتاب شامل کتابهای «ارشادالالبا الی طریق تعلیم الف با» و «التمرین علی البیان و التبیین» و «تدریب اللسان علی تجریدالبیان» است که مذکور افتاد. ۲۲ -منیة الاذکیاء فی قصص الانبیاء. این کتاب ترجمه ای است از ترکی. ۲۳ -میزان الافکار شرح معیارالاشعار. در عروض و قوافی. (از معجم المطبوعات). وی بسیاری از زبان های شرقی از قبیل عبری، سریانی، حبشی، زواوی، ترکی و فارسی را نیکو میدانست. (از اعلام زرکلی). و رجوع به همین کتاب شود.[ جَ ءِ ] (اِخ) شیخ محمدبن علی بن محمد المهدی حنفی معروف به ابن علی و متوفی بسال ۱۱۲۸ هـ . ق. او راست: مجمع الانهر شرح ملتقی الابحر. این کتاب در فروع فقه حنفی است. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۳۱۳).[ جَ ءِ ] (اِخ) صالح بن احمدبن موسی مغربی سمعونی. وی مردی فاضل و از فقهای مالکی بود. او در وغلیس از توابع الجزائر غربی بسال ۱۲۴۰ هـ . ق. بدنیا آمد و وقتی که الجزائر به اشغال فرانسه درآمد به دمشق مهاجرت کرد و بسال ۱۲۸۵ هـ . ق. بهمانجا درگذشت. از تألیفات وی کتاب تاریخی است که آنرا بسبک عجیبی با رمز و اشاره نوشته است. همچنین منظومه ای در فقه دارد که خود آن را شرح کرده است، و نیز او را رساله ای است در اختلاف مذاهب و رسالهٔ دیگری در علم میقات. (از اعلام زرکلی).[ جَ ءِ ] (اِخ) عبدالرزاق بن حمدوش. او راست: کشف الرموز. (از معجم المطبوعات).[ جَ ءِ ] (اِخ) عبدالقادربن محمدبن عبدالقاهربن محمد انصاری. او راست: عمدةالصفوة فی حل القهوة. قسمتی از این کتاب در ضمن کتاب «الانس المفید للطالب المستفید» طبع شده است. (از معجم المطبوعات). زرکلی او را در ذیل «جزیری» منسوب به جزیرةالفیل از اعمال مصر آورده و آثار دیگر وی را بدین شرح ذکر کرده است: ۱ - درر الفوائد المنتظمة فی اخبار الحاج و طریق مکة المعظمة. ۲ -خلاصةالذهب فی فضل العرب. ۳ -مجموعه ای حاوی اشعار و مراسلات و فوائد. (از اعلام زرکلی).[ جَ ءِ ] (اِخ) عبدالقادربن محمد المبارک حسینی. وی در «المکتب السلطانی الاول» در دمشق معلم ادبیات بود. او راست: فرائدالادبیات العربیة. (از معجم المطبوعات).[ جَ ءِ ] (اِخ) علی بن عبدالرحمان بن محمد خفاف. وی مذهب مالکی داشت و مفتی الجزائر بود و بسال ۱۳۰۷ هـ . ق. درگذشت. او راست: منة المتعال فی تکمیل الاستدلال فی القراآت السبع. (از اسماء المؤلفین ج ۱ ص ۷۷۸).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن احمد الشریف. او راست: ۱ -القول المتواطی فی شرح قصیدةالدمیاطی. ۲ -مسک الحبوب فی بعض ما نقل من اخبار ابی ایوب. وی در قسطنطنیه سکونت داشت و بسال ۱۱۳۹ هـ . ق. درگذشت. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۳۱۹).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن اسماعیل. او راست: قصیدة زجلیة. (از معجم المطبوعات).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن عبداللََّه بن محمدبن محمدبن احمدبن ابی بکر عطار. متوفی بسال ۷۰۷ هـ . ق. او راست: ۱ -المورد العذب المعین فی مولد سیدالخلق اجمعین. ۲ - نظم الدرر فی مدح سیدالبشر صلی الله علیه و آله و سلم . (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۱۴۱).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن عبداللََّه بن محمد مؤمن رماصی. او راست: کفایةالمرید علی شرح عقیدة اهل التوحید. این کتاب را در سال ۱۱۲۴ هـ . ق. به اتمام رساند. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۳۱۱).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن علی، معروف به اقوجیلی. حافظ بود و به سال ۱۰۸۰ هـ . ق. درگذشت. او راست: عقدالجمان اللامع من قعر بحرالجامع، فی الحدیث. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۲۹۱).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن عیسی جزائری تونسی. او راست: ۱ -الثریا لمن کان بعجائب القرآن حفیا. در تفسیر است. ۲ - المأس فی احتباک یعجز الجنة و الناس. در تفسیر آیهٔ کریمهٔ {/B«وَ مَنْ یُکْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اَللََّهَ مِنْ بَعْدِ إِکْرََاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِیمٌ »۴۴-۵۳۲۴:۳۳/}. (قرآن ۲۴/۳۳). (از معجم المطبوعات).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن محمد المبارک. او راست: ۱ -ابهی مقامة فی المفاخرة بین الغربة و الاقامة. ۲ -بهجة الرائح و الغادی فی احاسن محاسن الوادی. در محاسن صحرای دمشق. ۳ -غریب الانبا فی مناظرة الارض و السما. ۴ -لوعةالضمائر و دمعةالناظر فی رثاءالامیر عبدالقادر. ۵ - معارج الارتقاء الی سماءالانشاء. ۶ -المقامة اللغزیة. ۷ -نضرةالبهار فی محاورة اللیل والنهار. (از معجم المطبوعات). در اسماء المؤلفین نسب وی بکمال تر آمده بدین صورت: محمدبن محمد المبارک بن محمد حسنی. و تولد او بسال ۱۲۶۳ هـ . ق. در بیروت ضبط شده و علاوه بر آثار فوق، اثری دیگر بنام «المقامة الادبیة» جزو آثار او ذکر شده است. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۳۹۸).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن محمدبن عبدالرحمان بن محمد الطیب بن عبدالقادربن ابی القاسم محمدبن سیدی ابراهیم غول سلامی ابراهیمی هاملی. او راست: ۱ - ارجوزة فی الاسماء المحمدیة الشریفة. ۲ - بدیعیة. که در آن شیخ خود، محمدبن ابی القاسم را مدح کرده است. ۳ -الحدیقة المزخرفة علی القهوة المرتشفة. ۴ -درة عقدالجید فی عقائد علم التوحید. ۵ -الزهرة المقتطفة. منظومه ای است دربارهٔ جمل نحوی. ۶ -سلم الوصول الی علم الاصول فی نظم الورقات لامام الحرمین. ۷ - شرح البدیعیة. شرح کتاب البدیعیة است که در بالا ذکر شد. ۸ -شرح سلم الوصول. ۹ -شرح صلوات ابن المشیش. ۱۰ -شرح عقیدةالتلمسانی للشیخ شعیب. ۱۱ -العقیدة الفریدة. منظومه ای است در توحید. ۱۲ - فوزالغانم. شرحی است بر قصیدهٔ امام محمدبن قاسم در توسل به اسماء اللََّه حسنی. ۱۳ -القهوة المرتشفة فی شرح الزهرة المقتطفة. ۱۴ -المشرب الراوی علی منظومةالشبراوی. این کتاب در نحو است. ۱۵ -مقامة المناظرة بین العلم و الجهل. ۱۶ - الموجز المفید فی شرح درة عقدالجید. ۱۷ - نظم الخصائص النبویة. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۳۹۹).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدبن محمود حنفی. او راست: الجوهر الفرید فی علم التجوید. این کتاب را در سال ۱۲۸۵ هـ . ق. با خط خود به اتمام رساند. (از اسماء المؤلفین ج ۲ ص ۳۷۸).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدپاشابن امیر عبدالقادر محیی الدین بن مصطفی. او راست: ۱ -تحفة الزائر فی مآثرالامیر عبدالقادر و اخبارالجزائر. ۲ -مجموع ثلاث رسائل، حاوی سه قسمت: ۱ -ذکری ذوی الفضل فی مطابقة ارکان الاسلام للعقل. ۲ -کشف النقاب عن اسرارالاحتجاب. ۳ -الفاروق و التریاق فی تعدد الزوجات والطلاق. ۴ -نخبة عقدالاجیاد فی الصافنات الجیاد. (از معجم المطبوعات).[ جَ ءِ ] (اِخ) محمدسعیدبن سیدمحیی الدین حسینی. او راست: اتقان الصنع فی شرح رسالةالوضع. (از معجم المطبوعات).[ جَ ءِ ] (اِخ) یا جزائرلی، محمد نورالدین حسینی. او راست: کشف الاسرار المخفیة فی ضمن الابیات الرمزیة. (از معجم المطبوعات).