معنی واژه جرز

[ جِ ] (اِ) دیوار اطاق و ایوان. (ناظم الاطباء). دیواری که دو طرفش در، یا باز باشد. (فرهنگ نظام). || ستون میان دو بدنه. مجردی فاصل میان دو جزء دیوار. ستون. (یادداشت مؤلف): حکام مستبد مقصران را لای جرز میگذاشتند. (فرهنگ نظام). همهٔ این جرزها متحرک بود. (سایه روشن صادق هدایت ص ۱۴).[ جِ ] (ع اِ) پوستین زنانه. (منتهی الارب) (از متن اللغة) (از اقرب الموارد). لباس زنان از موی شتر و پوست بز. (آنندراج). ج، اَجراز. جُروز. (منتهی الارب) (آنندراج). || (اِخ) نام سورهٔ سجده است و نام دیگر آن سورهٔ مضاجع است و آن سورهٔ سی و دویم قرآن است میان لقمان و احزاب.[ جُ رُ ] (معرب، اِ) معرب گرز. (آنندراج) گرز آهنی. معرب است. (منتهی الارب). گرز آهن یا نقره. فارسی معرب است. (از اقرب الموارد) (المنجد). ج، اَجراز، جِرَزَة. (منتهی الارب) (اقرب الموارد). یقال طوت الحیة اجرازها؛ ای جسمها. (المنجد). || (ع ص) زمین بی نبات که هیچ نرویاند یا آنکه علف وی خورانیده شود یا زمین باران نارسیده. (منتهی الارب) (از اقرب الموارد). زمین بی گیاه. (آنندراج): او لم یروا انا نسوق الماء الی الارض الجرز. (قرآن ۳۲/۲۷)؛ ای قطع نباتها. (از اقرب الموارد). جَرز. جُرز. جَرَز. (منتهی الارب). رجوع بکلمات مزبور شود.[ جَ ] (اِ) پرنده ای است که عرب آن را حباری خوانند و به هوبره مشهور است و ترکان توغدری گویند. (ذخیرهٔ خوارزمشاهی) (برهان). پرنده ای است که آن را به عربی حباری گویند. (آنندراج) (انجمن آرا) (زمخشری). چَرز. (برهان) (آنندراج) (انجمن آرا). خرچال. (زمخشری). چکاوک است و به عربی ابوالملیح گویند و صاحب السامی فی الاسامی بجیم تازی آورده و گفته که جرز مرغی است که آن را بتازی حباری گویند. در فرهنگهای رشیدی و جهانگیری و نظام چرز با جیم پارسی به معنی پرندهٔ مخصوص ذکر شده است.[ جَ ] (ع مص) بریدن. (آنندراج) (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از المنجد) (تاج المصادر بیهقی). || بشتاب خوردن. (آنندراج) (از منتهی الارب). خوردن آنچه بر سفره هست و چیزی باقی نگذاشتن. (از اقرب الموارد) (از المنجد). || کشتن. (آنندراج) (از منتهی الارب). || درخستن بچوب. (آنندراج) (از منتهی الارب). || نیازمند ساختن روزگار کسی را. (از اقرب الموارد) (از المنجد). || درماندن و پریشان شدن. (از اقرب الموارد) (از المنجد). || صلی الله علیه و آله و سلم زمین که گیاه نروید یا گیاه آن خورده یا برده شده باشد. (از اقرب الموارد) (از منتهی الارب). جُرُز. جُرز. جَرَز. (منتهی الارب). ج، اَجراز. (منتهی الارب) (اقرب الموارد). یقال: ارض جرز و ارض اجراز کما یقال: ارضون اجراز، علی حد قولهم ناقة اعشار. (از اقرب الموارد).[ جُ ] (معرب، اِ) گرز. معرب است. (از دهار). گرز آهنی معرب است. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). ج، اَجراز. جِرَزَة. (از منتهی الارب). || صلی الله علیه و آله و سلم زمین که بر وی گیاه نروید. (ترجمان القرآن عادل بن علی). زمین بی نبات که هیچ نرویاند یا آنکه علف وی خورانیده باشند یا زمین باران نرسیده. جُرُز. جَرَز. جَرز. (منتهی الارب). رجوع بکلمات مزبورشود.[ جَ رَ ] (ع ص، اِ) زمین بی نبات که هیچ نرویاند یا آنکه علف وی خورانیده باشند یا زمین باران نرسیده. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). جُرُز. جُرز. جَرز. (منتهی الارب). رجوع بکلمات مزبور شود. || تنگ سال. (منتهی الارب) (مهذب الاسماء). سال قحط. (آنندراج) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). || سطبری تن و سینهٔ آدمی. (آنندراج). || اندام و سینهٔ مردم یا وسط آن. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). بدن و سینهٔ آدمی. (از اقرب الموارد). || سطبری. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). || گوشت پشت شتر. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (آنندراج) (از اقرب الموارد).[ جُ ] (اِخ) نام یکی از ملوک اطراف سرزمین بلهرا که او را ملک الجرز میخواندند و لشکریان فراوان داشت. (اخبار الصین والهند ص ۱۲ س ۱۶).[ جِ ] (اِخ) جرس. رجوع به کلمهٔ مزبور و قاموس الاعلام ترکی ذیل جرس شود.