معنی جبل طارق

[ جَ بَ لِ رِ ] (اِخ) تنگه ای است بین اروپا (اسپانیا) و افریقا (قسمت غربی اسپانیای شمالی) که بحر متوسط را به بحر اطلس متصل میسازد. موقعیت استراتژیکی آن بسیار مهم است. (از المنجد).[ جَ بَ لِ رِ ] (اِخ) مجموعهٔ صخره هائی است در ساحل جنوبی اندلس به اسپانیا از طرف غرب بشهر «جون جبل طارق» و از شرق به بحر روم و بحر متوسط محدود میشود. این ناحیه از مستعمرات انگلیس بود که در استحکامات آن مبالغ هنگفتی مصرف شد و بر بالای آن ساختمانهای نظامی از قلعه ها و حصنها و توپ انداز و دیگر استحکامات بنا کرده اند و هر سال مبالغ گزافی برای حفظ و نگاهداری آن خرج میشود. مسلمانان این کوه را در سال ۷۱۱ م. بسرداری طارق بن زیاد فتح کردند و در آن باره و حصاری برپا کردند و پس از آن به تناوب به تصرف دول مختلفی از قبیل اسپانیا و فرانسه و انگلستان درآمد و سرانجام در سال ۱۷۸۳ م. مستمراً به تصرف انگلستان درآمد و از آنجائی که این ناحیه تنها راه مدیترانه و کلید نفوذ در مستملکات بریتانیایی کمپانی هند شرقی است برای انگلستان اهمیت فراوانی دارد. بعلاوه مرکز زغال و محل ذخایر اسلحه های جنگی است و استحکاماتی دارد که عنداللزوم به آنجا پناه میبرند. (از منجم العمران صص ۱۶۱ -۱۶۲). این ناحیه منسوب بطارق بن زیاد مولی موسی بن نصیر سردار نامی عرب است که آنجا را فتح کرده و بهمین مناسبت به جبل طارق موسوم گردیده است. و آن را جبل الفتح نیز گویند. (ابن بطوطه).[ جَ بَ لِ رِ ] (اِخ) یا جون جبل طارق. نام شهری است نزدیک به جبل طارق. صاحب منجم العمران آرد: شهر جبل طارق در مسافت ۶۵میلی قادس بسمت جنوب شرقی قرار دارد و حدود بیست هزار تن سکنهٔ انگلیسی و اسپانیولی و یهودی و مغربی دارد. دولت انگلستان موانع بسیاری برای جلوگیری از متوطن شدن اشخاص غریب ایجاد کرده و به هیچکس جز برای مدت محدودی آن هم با شرائطی خاص اجازهٔ اقامت در آنجا را نمیدهد. این شهر ساختمانهای مهمی دارد از قبیل : دارالحکومه و دار امیرالبحر و بیمارستان نیروی دریائی و مدارس و هتلها و بیمارستانها و نوانخانه و کتابخانه ای که بیست هزار مجلد کتاب دارد. آب آنجا از باران است که در زمستان در آب انبارها و حوضها ذخیره کنند و بندر آن آزاد است و تمام کشتیها در آن رفت و آمد میکنند ولی بازرگانی آن عقب افتاده و درآمد عادی آن سی هزار لیره و مخارج نیز سی هزار لیره است. (از منجم العمران صص ۱۶۱ - ۱۶۲). نام کوه معروف و نام شهری است که در بالا ذکر شد و ظاهراً بتمام منطقه ای که پایگاههای نظامی انگلستان در آنجاست و در تصرف دولت بریتانیاست نیز اطلاق میشود. رجوع به طارق شود. - بغاز جبل طارق؛ در فاصلهٔ دورترین نقطهٔ جنوبی اسپانیا و ساحل افریقا قرار دارد و طول آن از شرق بغرب ۳۶ میل و عرض آن بین شش تا بیست و پنج میل و عمق آن ۹۶۰ بالاست. (از منجم العمران ص ۱۶۲). - جون جبل طارق؛ ناحیه ای است شامل این حدود: از قسمت شرقی جبل طارق و از زمینی که به رأس سلتا منتهی میشود در قسمت غربی تشکیل یافته و عرض آن از شرق بغرب چهار میل و نیم و طول آن از شمال بجنوب شش میل و عمق آن از طرف دریا ۲۶۰ پا است که بتدریج بطرف ساحل کم میشود و برای کشتیها جایگاه توقف خوبی است. (از منجم العمران ص ۱۶۲).