معنی جاویدان‌خرد

[ خِ رَ ] (اِخ) جاودان خرد نام کتابی است منسوب بجمشید. اصل این کتاب از مسکویهٔ رازی است که عبدالرحمن بدوی آنرا بنام «الحکمةالخالده» بچاپ رسانده است. این متن عربی ترجمه ایست از پهلوی با افزوده هائی از مسکویهٔ رازی و بخش اصلی آن در «رسائل البلغاء و در اعیان الشیعه ۱۰: صص ۱۴۶ -۱۹۴» چاپ شده است. و محمد حسین بن حاجی شمس الدین آنرا در ۱۰۶۵ هـ .ق . برای نوّاب (؟) به فارسی درآورده و بنام «شایسته خانی» نامیده است. این ترجمه را درویش فانی مانکجی فرزند لیم جی هوشنگ هاتری بای گجراتی بنام ناصرالدین شاه در بمبئی در ۱۲۹۳ -۱۲۹۴ هـ .ق . (۱۲۴۶ یزدگردی) بخط نستعلیق بچاپ سنگی رساند. و دیباچه و خاتمه ای بر آن افزود. مترجم در کتاب مسکویهٔ رازی دست برده و پس و پیش کرده و رساله های دیگری هم در آن گنجانده است. تقی الدین محمدبن شیخ محمد ارجانی تستری در زمان جهانگیر پادشاه ترجمهٔ دیگری از آن کرده است «ریو ۴۴۰». (از فهرست نسخه های خطی کتابخانهٔ دانشکدهٔ ادبیات ص ۱۵۲ و فرهنگ ایران زمین شماره... مقالهٔ دانش پژوه). و در السعادة والاسعاد چ مینوی ص ۲۹۶، ۳۲۰، ۳۲۱، ۴۲۲ قسمتهایی از متن عربی آن آورده شده و از آن جمله است: ثلث تبطل مع ثلث: الشدة تبطل مع الحیلة، والعجلة تبطل مع التأنی والاسراف یبطل مع القصد. (از السعادة والاسعاد). و رجوع بجاودان خرد شود.