معنی جاهلیت اولی

[ هِ لی یَ تِ لا ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) نادانی اول. نادانیی که در پیش بود: میان مفسران در مقصود از جاهلیت اولی اختلاف است؛ برخی آنرا زمان ولادت ابراهیم دانند که زنان لباس از لؤلؤ میپوشیدند و در میان مردها بگردش میپرداختند و خود را بر آنان عرضه میکردند. حکم بن عیینه گفت: زمان بین آدم و نوح است که هشتصدسال بود و رسوم زشتی از آنان حکایت کنند. ابن عباس گفت: زمان بین نوح و ادریس باشد. کلبی گفت: زمان بین نوح و ابراهیم باشد که زنان لباسی از لؤلؤ که دو سوی آن نادوخته بود و لباسی که بدن آنان را پنهان نمیکرد میپوشیدند گروهی زمان بین موسی و عیسی گفته اند. ثعلبی گفت: زمان بین عیسی و محمد صلی الله علیه و آله و سلم است. ابوالعالیه گفت: زمان داود و سلیمان است که زنان را پیراهن نادوخته بود و عضوهائی از بدن را که نمایاندن آن ناپسند بود آشکار میساختند چنانکه زن با شوهر و دوست شوهر خود می نشست و بالاتنهٔ خود را بدوست شوهر و پائین تن خود را بشوهر اختصاص میداد و چه بسا که یکی از آنان درخواست معاوضه میکرد. ابن عطیه گفت: بعقیدهٔ من خدای تعالی بزمانی اشاره دارد که زنان (پیغمبر) آنرا درک کرده بودند و امر میکند که از سیرهٔ خود که در جاهلیت و زمان کفر داشتید (یعنی بی غیرتی و بی حجابی) دست بردارید نه اینکه مراد از جاهلیت اولی زمان یا عصر خاصی باشد بلکه لفظ جاهلیت بر زمان پیش از پیغمبر گفته شده. (از بلوغ الارب ج ۱ صص ۱۷ -۱۸).