معنی جامع مشهد

[ مِ عِ مَ هَ ] (اِخ) مسجد گوهرشاد که صحن جنوبی مرقد مطهر حضرت رضوی (ع) محسوب میشود. بانی آن گوهرشادآغا، زن شاهرخ پسر امیر تیمور است. این مسجد یکی از ابنیهٔ بسیار عالی است که کاشیهای معرق و غیر معرق آن با چینیهای بسیار ممتاز برابری میکند. چهار در دارد: دری به بازار بزرگ و دری به محوطهٔ پائین پا که مقبرهٔ شیخ بهائی است و در سوم به سمت خانهٔ حاج میرزا موسی خان و در چهارم به معبر عام باز میشود. این جامع دارای ایوانهایی است بدینقرار: ۱- ایوان مقصوره با گنبدی بسیار عالی و دو گلدستهٔ بلند کاشی که ارتفاع آن بیست و پنج ذرع و نیم و دهنهٔ آن دوازده ذرع و طول آن سی و چهار ذرع و ارتفاع گنبد چهل و یک ذرع و قطر پیهای آن پنج ذرع و ارتفاع گلدسته چهل و یک ذرع است. این ایوان در سال ۸۲۰ هـ .ق . ساخته شده است. ۲- ایوان دارالسعاده که سمت مرقد واقع شده و به مرقد منوره راه دارد. ۳- ایوان غربی، شبستانهای بزرگی اطراف صحن است و مسجد پیره زن در وسط صحن قرار دارد. (از مرآت البلدان ج ۴ ص ۱۲۱). مسجد پیره زن را اخیراً خراب کرده و جای آن حوضی در وسط صحن بنا کرده اند. مؤلف مرآت البلدان آرد: جامع دیگری در مشهد بنام مسجد شاه وجود دارد که از بناهای ازبکیه است و فعلاً جز دو منار و یک گنبد که قریب الانهدام است چیزی از آن باقی نمانده است. (از مرآت البلدان ج ۴ ص ۱۲۱).