معنی تجرد

[ تَ جَ رْ رُ ] (ع مص) برهنه شدن. (تاج المصادر بیهقی) (دهار) (فرهنگ نظام). برهنه گردیدن. (از اقرب الموارد) (از قطر المحیط) (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). برهنه شدن و برهنگی. (غیاث اللغات) (آنندراج). || کوشش کردن در کارها. (تاج المصادر بیهقی). کوشش کردن در کار و از هر چیز فارغ شدن و بدانکار پرداختن. (از اقرب الموارد) (از قطر المحیط) (منتهی الارب) (ناظم الاطباء): تجرد للعبادة اذا انقطع لها. (اقرب الموارد). || مجازاً بمعنی ترک دنیا و قطع علائق. (غیاث اللغات) (آنندراج). تنها بودن و گوشه نشین شدن و زن نگرفتن. (فرهنگ نظام): خاقانیا ز جیب تجرد برآر سر وز روزگار دامن همت فرونشان.خاقانی. || فرونشستن جوش عصیر. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (از قطر المحیط). || برآمدن خوشه از غلاف. (از اقرب الموارد) (از قطر المحیط) (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). || همچون حاجیان گردیدن. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (از قطر المحیط): منه حدیث عمر: تجردوا بالحج و ان لم تحرموا؛ ای تشبهوا بالحاج و ان لم تکونوا حجاجاً. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). || حج افراد بجا آوردن. یقال: فلان تجرد بالحج اذا افرده و لم یقرن. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). || (اصطلاح فلسفه) غیرمادی بودن وجود مثل وجود خدا و عقول. (فرهنگ نظام). در لغت تهی بودن و نزد حکما عبارت است از بودن شی ء بحیثیتی که نه ماده و نه مقارن ماده باشد مانند مقارنهٔ صور و اعراض. کذا فی شرح التجرید. (کشاف اصطلاحات الفنون). - تجردگزین؛ برگزینندهٔ تنهائی و گوشه نشینی و تارک علایق دنیوی. (ناظم الاطباء). - حالت تجرد؛ حالت تنهائی و گوشه نشینی. (ناظم الاطباء). - عالم تجرد؛ عالم انقطاع از ما سوی اللََّه. (ناظم الاطباء).[ تَ جَ رْ رُ ] (اِخ) سیدعبداللََّه لاهوری، که علوم رسمیه را در برهان پور از مولوی غلام محمد، یکی از تلامذهٔ ملانظام الدین قدس سره خوانده و از آنجا به جذبهٔ ربانی رکاب عزیمت حجاز رانده، بعد استسعاد حج و زیارات به بندر سورت مراجعت کرد و بتکمیل بقیهٔ علوم روی ارادات پیش علمای آن شهر آورد. از اوست: جز زلف تو جانان که سرش بر قدم تست آشفته که ایام بکام است کدام است؟ (از صبح گلشن).[ تَ جَ رْ رُ ] (اِخ) شیخ محمدعلی. از شاگردان شیخ خیراللََّه فداگجراتی و هم زمان نورالعین واقف بود و خودش لاهوری المولد و اصولش در ملتانیان معدود، اکثر اوقات مجردانه در کوهستان جنبو میگذرانید و در سنهٔ ۱۱۷۹ هـ . ق. در زاویهٔ مرقد خزید از اوست: ای زلیخا تا توانی طالب دیدار باش عاشق فرزند پیغمبر شدی هشیار باش. جزای تست زلیخا که روز بد دیدی قیامت است پسر از پدر جدا کردن. (از صبح گلشن).