معنی ایزار

(ع مص) نیرومند گردانیدن. (ترجمان القرآن). || در پناه آوردن. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (آنندراج). || استوار کردن. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (آنندراج) (تاج المصادر بیهقی) (از اقرب الموارد). || بردن. (منتهی الارب) (از ناظم الاطباء) (آنندراج). || پشتواره گردانیدن جهت کسی. || گران نمودن پشتواره را. || نهفتن. (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (آنندراج).(اِ) شلوار. زیرجامه. پوشش. پای ازار: آهن کن و ز جای بجه گرد برانگیز کخ کخ کن و برگرد و بدر بر پس ایزار. حقیقی صوفی. دست بدستار برد و سیم بتو داد پشت بدو آر تا گشایدت ایزار.سوزنی. او پیر و ضعیف بود بر عقابین کشیدند و هزار تازیانه بزدند که قرآن را مخلوق گوی و نگفت و در آن میانه بند ایزارش گشاده شد و دستهای او بسته بودند. (تذکرة الاولیاء عطار). نقلست که روزی در گرمابه بود یکی را دید بی ایزار بعضی گفتند او فاسقی است و بعضی گفتند او دهری است. (تذکرة الاولیاء عطار). تا پنج گز به پیراهن کنم و پنج گز بجهت ایزارپای. (تذکرة الاولیاء عطار). ور آنانکه ایزار در پا ندارند نظر کن چو خواهی که بینی عجایب. نظام قاری. || دستمال. رومال. بقچه. سفره. مئزر. فلزر یا رکویی بود که خوردنی در آن بندند. (حاشیهٔ فرهنگ اسدی چ اقبال ص ۱۷۱): تو چشم مرا نیز بمالیده ازاری روشن کن ازایرا که من ایزار ندارم.سنائی. آخر سوراخی بر کنار دریا کردم و همه روز می نشستم تا روزی کشتی دیدم ایزار بر سر چوبی کردم و بجنبانیدم تا کشتی آنجا آمد. (مجمل التواریخ و القصص). شیخ او را گفت ایزاری بر زبر این قرص ها انداز و چندان که میخواهی بیرون ایزار برمگیر. (تذکرة الاولیاء عطار). پیشک آفتاب و بارانیست بقچه دانست و جامه و ایزار. نظام قاری (دیوان چ استانبول ص ۳۴). || هر چیز که بر کمر بسته و ساقها را بدان بپوشانند مانند لنگ و لنگی. چادر: سبلت چو کن مرغ کن و کفت برآور بنمای بسلطان کمر ساده و ایزار. حقیقی صوفی. ایزاری در میان بسته بود و گوشهٔ ایزار از پشت فروزده بود. (تفسیر ابوالفتوح). رجوع به ازار شود. || ایزار. ایزاره. ازاره. هزاره. قسمی از دیوار که با آجر یا سنگ یا جز آن برآرند از زمین تا کف طاقچهٔ زیرین. (یادداشت بخط مؤلف). مخفف ایزاره و ازارهٔ خانه را گویند و آن دیوار مقداری باشد از زمین خانه تا کنار طاقچهٔ مرتبهٔ پائین که هنگام نشستن پشت بر آن گذارند. (حاشیهٔ چهار مقالهٔ نظامی چ معین چ زوار ص ۳۴). چون مأمون به بیت العروس آمد خانه ای دید مجصص و منقش ایزار چینی زده خرم تر از مشرق در وقت دمیدن صبح. (چهار مقاله ایضاً). رجوع به ازار و ایزاره شود.