معنی انفحة

[ اِ فَ حَ / اِ فَ حْ حَ / اِ فِ حَ ] (ع اِ) چیزی است زردرنگ که از شکم بره و بزغالهٔ شیرخواره برآید و آن را بر پارهٔ پشم بردارند پس ستبر و خشک گردد و بگفتهٔ اصمعی و ابوزید شکنبهٔ بره و بزغاله را گویند که هنوز علف نخورده باشد. (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء). آن را بفارسی پنیرمایه گویند زیرا چون آن را در شیر بیامیزند پنیر گردد. (ناظم الاطباء). در استعمالات طبی و غیر آن دیده شده است که گاه از انفحه پنیرمایه خواهند و گاه معدهٔ چهارم ستور نشخواری را اراده کنند که در تداول عامه آن را شیردان و شیردانی گویند. (یادداشت مؤلف). انفحة شیری باشد که منجمد و بسته می شود و در شکنبهٔ بچهٔ شتر یا میش یا بز و غیره بهم می رسد بشرطی که آن بچه تا حال گیاه نخورده باشد پس شکمش شکافته شیر مذکور که بزردی مایل می شود بیرون می آورند و خشک می کنند و در دواها بکار می برند. (غیاث اللغات). انفحه شیردان است که بعد از آنکه حیوان علف خورد جای سرگین می شود و پنیرمایه آنست که در شیردان از شیر بهم می رسد پس اطلاق انفحه بر پنیرمایه چنانکه مشهور و در کتب مسطور است از قبیل اطلاق محل است و ارادهٔ حال. (آنندراج). منفحة. ینق. (یادداشت مؤلف). و در المنجد راجع به معنی اول آمده است: و هو المعروف عند العامة بالمجبنة. پنیرمایه که لبوه گویند. (ناظم الاطباء): اگر حاجت آید مقدار نیم دانگ پنیرمایهٔ خرگوش که به تازی انفحه گویند... (ذخیرهٔ خوارزمشاهی).[ اِ فَ حَ ] (ع اِ) درختی است شبیه به درخت بادنجان. (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد). گیاهی است شبیه به بوتهٔ بادنجان. (ناظم الاطباء). باذنجان. (نشوءاللغة ص ۸۹). و رجوع به بادنجان و نشوءاللغة شود.