معنی انصاری هروی

[ اَ یِ هَ رَ ] (اِخ) شیخ الاسلام، ابواسماعیل، عبداللََّه بن ابی منصور محمد معروف به پیر هرات و پیر انصار و خواجه عبداللََّه انصاری. دانشمند و عارف بود. وی از اعقاب ابوایوب انصاری است. مادرش از مردم بلخ بود و عبداللََّه خود در هرات متولد شد و از کودکی زبانی گویا و طبعی توانا داشت چنانکه شعر پارسی و تازی را نیکو می سرود و در جوانی در علوم ادبی و دینی و حفظ اشعار عرب مشهور بود و مخصوصاً در حدیث قوی بود و امالی بسیار داشت و در فقه روش امام حنبل را پیروی می کرد. وی در تصوف از شیخ ابوالحسن خرقانی تعلیم گرفت و جانشین او بود. محل اقامتش بیشتر در هرات بود و در آنجا تا پایان زندگانی بتعلیم و ارشاد اشتغال داشت. انصاری شعر می سرود ولیکن بیشتر شهرت وی بجهت رسالات و کتب مشهوری است که تألیف کرده است و از آن جمله است ترجمهٔ املاء طبقات الصوفیهٔ سلمی بلهجهٔ هروی و تفسیر قرآن که اساس کار میبدی در تألیف کشف الاسرار قرار گرفته است. از رسائل منثور او که بنثر مسجع نوشته مناجات نامه، نصایح، زادالعارفین، کنزالسالکین، قلندرنامه، محبت نامه، هفت حصار، رسالهٔ دل و جان، رسالهٔ واردات و الهی نامه را می توان نام برد. تولد انصاری به سال ۳۹۶ هـ . ق. / ۱۰۰۶م. و مرگ وی به سال ۴۸۱ هـ . ق. / ۱۰۸۸م. بوده است. (از فرهنگ فارسی معین، اعلام ذیل عبداللََّه). و رجوع به تاریخ ادبیات رضازاده شفق ص ۱۱۳ و مجمع الفصحاء چ امیرکبیر ج ۱ ص ۱۳۵ و مجلهٔ ارمغان سال ۹ ص ۵۶۵ و ریحانة الادب ج ۱ ص ۴۱۴ و سخن و سخنوران فروزانفر ج ۲ ص ۱۷۱ و سبک شناسی بهار ج ۲ ص ۲۴۰ و عبداللََّه بن محمدبن علی هروی در همین لغت نامه شود.