معنی اماناللََّهخان
[ اَ نُلْ لاه ] (اِخ) (امیر) سومین فرزند ذکور امیر حبیب اللََّه خان فرمانروای افغانستان است. پس از اینکه در فوریهٔ ۱۹۱۸ م. امیر حبیب اللََّه خان کشته شد با اینکه پسر بزرگش عنایت اللََّه ملقب به معین السلطنه بجانشینی او تعیین شده بود برادرش نصراللََّه خان خود را امیر و جانشین برادر خواند ولی امان اللََّه با این عنوان که معین السلطنه از حق خود صرف نظر کرده است از کابلیها برای خود بیعت گرفت و با مساعدت مردم و عده ای از بزرگان دست عمویش را از امارت کوتاه کرد و در ۱۹۱۹ م. با قشون سرحدی هندوستان جنگید. این جنگ که معروف بجنگ استقلال و سومین جنگ افغانستان با انگلستان بود بپیمان راول پندی (اوت ۱۹۱۹ م.) منجر شد که بموجب آن انگلستان از امتیازات خود چشم پوشید و افغانستان مستقل گشت. امان اللََّه خان و در سال ۱۹۲۱ م. پیمانی با دولت شوروی بست و امتیاز خط تلگرافی کوشک هرات، قندهار کابل را بروسیه داد و در سال ۱۹۲۶ سلطنت مشروطه اعلام کرد و خود را شاه خواند. سپس مسافرتی به اروپا کرد و در سال ۱۳۰۷ هـ . ش. از راه ایران به افغانستان بازگشت و دست به اقدامات اصلاحی زد و مدارس بسیاری در کابل و نقاط دیگر مملکت تأسیس و متخصصانی از خارج استخدام کرد و در کابل علاوه بر مدارس حبیبیه و حربیهٔ سابق مدارس عالی دیگری زیر نظر معلمان فرانسوی و آلمانی بنیاد نهاد و یک دسته محصل بخارج کشور گسیل داشت. وی به تعلیم زنان اهمیت داد و مدرسه ای بنام مکتب مستورات در کابل دایر کرد و دسته ای از دوشیزگان را برای تحصیلات عالی بترکیه فرستاد. چون اقدامات اصلاحی وی با تندرویهایی همراه بود و با روحیهٔ مردم ایل نشین و متعصب افغانستان سازگاری نداشت، مردی مرتجع بنام حبیب اللََّه بچه سقا بر او شورید و او را مجبور به استعفا کرد. امان اللََّه خان پس از استعفا به ایتالیا رفت و در آن جا متوطن گردید. (از کتاب افغانستان، تألیف احمد توکلی، چ تهران ۱۳۲۷ صص ۲۷-۲۸ و دائرة المعارف آریانا، ذیل افغانستان).
کلمات همقافیه با «اماناللََّهخان»
مشاهده واژگان هموزن و همآهنگ ختمشده به «ان» برای سرودن شعر