معنی ام‌الکتاب

[ اُمْ مُلْ کِ ] (ع اِ مرکب) فاتحهٔ کتاب (قرآن)، زیرا در هر نماز بدان ابتدا می شود. (از لسان العرب). سورهٔ فاتحه از قرآن. (از لسان العرب) (از منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). ام القرآن. || اصل کتاب (قرآن). (از لسان العرب) (از منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). || لوح محفوظ. (لسان العرب) (منتهی الارب) (ناظم الاطباء). || قرآن مجید. (از لسان العرب) (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء). || معظم قرآن و محکمات آن: {/Bهُوَ اَلَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ اَلْکِتََابَ مِنْهُ آیََاتٌ مُحْکَمََاتٌ هُنَّ أُمُّ اَلْکِتََابِ وَ أُخَرُ مُتَشََابِهََاتٌ.۱-۱۴۳:۷/}(قرآن ۳/۷)؛ او آن است که فرو فرستاده بر تو این نامه، از اوست آیتهای استوار داشته و تمام کرده، معظم قرآن و مایهٔ دین داران و علم جویان آن است. (کشف الاسرار، ج ۲ ص ۱۵). و گفته اند هن ام الکتاب یعنی ام کل کتاب انزل اللََّه علی کل نبی فیهن کل ما احل و کل ما حرم؛ یعنی آن آیات محکمات که در این قرآن بتو فروفرستادیم اصل همه کتاب خدای اند که پیغمبران را داد یعنی که همه را بیان حلال و حرام و فروش و حدود کردیم و روشن کردیم. (از کشف الاسرار ج ۲ ص ۱۷). و نیز قول خداوند: {/Bیَمْحُوا اَللََّهُ مََا یَشََاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ اَلْکِتََابِ.۱-۱۰۱۳:۳۹/} (قرآن ۱۳/۳۹). یعنی می سترد اللََّه تعالی آنچه خواهد و بر جای می دارد و می نهد آنچه می خواهد و مهر همه نسختها آن است که بنزدیک اوست. (کشف الاسرار ج ۵ ص ۲۱۰): حرف ظرف آمد درو معنی جواب بحر معنی عنده ام الکتاب.مولوی. || در تداول علوم عقلی، عقل اول. (از تعریفات جرجانی).