معنی اعداد مسطح

[ اَ دِ مُ سَ طْ طَ ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) و این آن است که از دو عدد بجای آید که یکی چند بار دیگر کنی اگر این دو عدد یکدیگر را راست باشند این مسطح که از آن گرد آید مربع باشد و یکی از این دو عدد او را جذر باشد همچون ۳ که ۳ بار کنی ۹ شود. این ۹ مربع باشد و ۳ جذر او باشد و اگر میان آن دو عدد یکی فضله بود آنچه گرد آید او را غیری خوانند، چون ۱۲ که از ۳ آید ۴ بار کرده و میان ۳ و ۴ یکی فضله است و اگر میان آن دو عدد فضله بیش از یکی باشد او را مستطیل خوانند چون ۱۲ از دو ۶ بار کرده آید که میان ۲ و ۶ فضله بیشتر است از یکی. و این ۱۲ از یک سو غیری است و از دیگر سو مستطیل. (از التفهیم صص ۳۵ -۳۶).