معنی اظهری شیرازی

[ اَ هَ یِ شی ] (اِخ) وی شاعر عصر صفوی بوده. در تذکره ها نام وی نیامده و چنانکه خود او در پایان دیوان خویش تصریح کرده نامش بوداق بوده و نیز از ابیات وی برمی آید که بسال ۹۹۱ هـ . ق. متولد شده است. نسخهٔ خطی دیوان وی در کتابخانهٔ مدرسهٔ سپهسالار بشمارهٔ ۵۱۵ موجود است که دارای قصاید و غزلیات و قطعات و مثنوی و رباعیات می باشد. در آغاز دیوان که بسال ۱۰۳۰ هـ . ق. نوشته شده دیباچه ای بنثر دارد و در آغاز غزلیات وی نیز دیباچهٔ دیگر منثوری است. از ابیات نسخهٔ مزبور معلوم می شود که شاعر تا سال ۱۰۶۱ هـ . ق. زنده بوده و در آن هنگام ۷۰ سال داشته است. وی در این بیت تصریح کرده است که اصل او از شیراز است: گر نیم یونانی اما اصلم از شیراز بس کو حکیمی تا ز فضلم مایهٔ حکمت برد... از برخی از ابیاتی که در دیوان وی هست معلوم می شود که وی در تاریخ ۱۰۱۲ هـ . ق. ۲۱ ساله بوده است. اظهری هر یک از قصاید خویش را بنامهایی بدین سان نامگذاری کرده است: ضیاءالقلوب، منتخب النفایس، تحفةالخیال، امواج العباد و جز اینها. شاعر از اظهری دیگری که در اصفهان می زیسته و تخلص وی را بخود اختصاص داده بدین سان شکایت آغاز کرده است: قریب پنجه سال است کین تخلص من به اظهری شده در روزگار افسانه ز حال غرهٔ بی دانشی، ابوجهلی که در فرایض اسلام هست بیگانه بخود تخلص من بسته از تهی مغزی که تا بگویند او نیز هست فرزانه. (از فهرست کتابخانهٔ مدرسهٔ سپهسالار ج ۲ ص ۵۶۱). رجوع به همان صفحه و صفحهٔ بعد و الذریعه ذیل اظهری شیرازی شود.