معنی اصفهبدان

[ اِ فَ بَ / بُ ] (اِخ) معرب اسپهبدان. رجوع به اصبهبذان و سپهبدان و اسپهبدان شود.[ اِ فَ بَ / بُ ] (اِخ) اسپهبدان. نام سلسله ای از سلاطین طبرستان بود که آنان را آل دابویه یا بنودابویه یا خاندان دابویه نیز میگفتند. این سلسله در طبرستان و گیلان فرمانروایی میکردند و پایتخت آنان فومن بود و آنها عبارت بودند از: ۱- گیل بن گیلانشاه (خدایگان طبرستان و رویان)... (۴۲) سال ۲۵ هـ . ق. ۲- دابَوَیْه (دابویة)بن گیل... (۵۷) ۴۰ هـ . ق. ۳- خورشید [ اول ] بن گیل... (۷۳) ۵۶ هـ . ق. ۴- فرخان (فروخان)بن دابویه (لقب اسپهبدی را در نخستین جنگ عربی بدست آورد) (۱۰۷) ۹۰ هـ . ق. ۵- دادبرجمهربن فرخان... (۱۲۰) ۱۰۳ هـ . ق. ۶- سارویه بن فرخان... (۱۳۳) ۱۱۶ هـ . ق. ۷- خورشید [ دوم ]بن دادبرجمهر (در بلاد دیلم بسال ۱۴۱ هـ . ق. درگذشت). <۵۳۰۶۴۰۰۲۰۱۲۷۹۷۰۱>... {aخاندان باوند در مازندران:a} نخستین دولت اصفهبدان ۱- باو...سال ۴۵ هـ . ق. ۲- ولاش (فترت شغور)سال ۵۹ هـ . ق. ۳- سرخاب (اول)بن باوسال ۶۸ هـ . ق. ۴- مهرمردان بن سرخاب سال ۱۱۰ هـ . ق. ۵- سرخاب (دوم)بن مهرمردان سال ۱۳۵ هـ . ق. ۶- شروین (اول)بن سرخاب سال ۱۵۵ هـ . ق. ۷- شهریار (اول)بن شروین سال ۱۸۱ هـ . ق. ۸- شاپور (جعفر)بن شهریار سال ۲۱۰ هـ . ق. ۹- قارن بن شهریار (بسال ۲۱۷ مسلمانی گزید)سال ۲۲۲ هـ . ق. ۱۰- رستم (اول)بن سرخاب بن قارن سال ۲۵۳ هـ . ق. ۱۱- شروین (دوم)بن رستم سال ۲۸۲ هـ . ق. ۱۲- شهریار (دوم)بن شروین سال ۳۱۸ هـ . ق. ۱۳- رستم بن شروین در پیرامون سال ۳۳۵-۳۷۰ هـ . ق. ۱۴- دارابن رستم بن شروین سال ۳۵۵ هـ . ق. ۱۵- شهریار (سوم)بن دارا (قابوس وشمگیر وی را کشت)سال ۳۵۸ هـ . ق. ۱۶ -رستم (دوم)بن شهریار (تا سال ۴۴۹) سال ۳۹۶ هـ . ق. (از معجم الانساب زامباور ج ۲ ص ۲۸۶). و ابن اسفندیار را در فضایل این خاندان قصه های فراوانست و اشعار شاعرانی چون رشید وطواط و دیگر شاعران محلی (بزبان طبری) را که در مدح آن خاندان سروده اند نقل کرده است، از آنجمله این مطلع را از قصیده ای که مظفری نام شاعری از خراسان در مدح اصفهبد شاه غازی سروده آورده است : جنت عدن است گویی کشور مازندران در حریم حرمت اصفهبد اصفهبدان. و شاه غازی بهر بیت قصیده ده دینار و اسب و قبا و کلاه به وی صله داد. (از تاریخ ابن اسفندیار ج ۱ ص ۱۱۳). و رجوع به تاریخ ادبیات صفا ج ۲ صص ۴۶ -۴۹ شود. {aدولت دوم اصفهبدان (ملوک جبال):a} ۱ -حسام الدوله شهریاربن قارن ۴۶۶ هـ . ق. ۲ -نجم الدوله قارن بن شهریار۵۰۳ هـ . ق. ۳ -شمس الملوک رستم بن قارن (تا سال ۵۱۵ در طلب فرمانروایی بود)۵۱۱ هـ . ق. ۴ -علاءالدوله علی بن شهریار۵۱۱ هـ . ق. ۵ -شاه غازی بن علی، نصرةالدوله ۵۳۴ هـ . ق. ۶ -علاءالدوله حسن بن رستم ۵۶۰ هـ . ق. ۷ -حسام الدوله اردشیربن حسن ۵۶۷ هـ . ق. ۸ -شمس الملوک رستم بن اردشیر۶۰۲ هـ . ق. (در ۲۱ شوال سال ۶۰۶ بوضع غافلگیر کشته شد). (از معجم الانساب زامباور ج ۲ ص ۲۸۶). {aدولت سوم اصفهبدان کینخواری a}{aایلخانان در آمل:a} حسام الدوله اردشیربن کینخوار سال ۶۳۵ هـ . ق. شمس الملوک محمدبن اردشیر (ابقه وی را به سال ۶۶۵ کشت)سال ۶۴۷ هـ . ق. علاءالدوله علی بن اردشیرسال ۶۶۵ هـ . ق. تاج الدوله یزدجردبن شهریار سال ۶۷۵ هـ . ق. ناصرالدوله شهریاربن یزدجرد سال ۶۹۸ هـ . ق. رکن الدوله کیخسروبن یزدجرد سال ۷۱۴ هـ . ق. شرف الملوک بن کیخسروسال ۷۲۸ هـ . ق. فخرالدوله حسن بن کیخسرو (تا سال ۷۵۰) سال ۷۳۴ هـ . ق. (از معجم الانساب زامباور ج ۲ ص ۲۸۷).[ اِ فَ بَ / بُ ] (اِخ) نام شهریست که فرخان بزرگ اسپهبد یا اصفهبد ذوالمناقب فرزند دابویه عمارت آن فرمود و آنجا قصر ساخت. (از تاریخ طبرستان ابن اسفندیار ج ۱ ص ۱۵۷). و رجوع به ص ۱۶۴ و ۱۷۳ همان جلد و اصفهبد فرخان شود.