معنی اصحاب علباء

[ اَ بِ عِ ] (اِخ) پیروان علباءبن ذراع دوسی بودند، و علباء علی (ع) را بر پیامبر (ص) برتری میداد و میپنداشت او محمد (ص) را به نبوت مبعوث کرده است و علی را خدا خواند و آنگاه محمد (ص) را نکوهش میکرد که چرا بجای دعوت مردم به نبوت علی (ع) خود مدعی نبوت شده است. و این فرقه را ذمیه نیز میخوانند و گروهی از آنان به خدایی هر دو تن (علی و محمد ع) قائل بودند و علی را در احکام الهی برتری میدادند و آنان را عینیه گویند و آن دسته که قائل به الوهیت هر دو بودند ولی محمد (ص) را مقدم میداشتند میمیه نامیده میشوند و دسته ای از آنان نیز به الوهیت پنج تن از خاندان نبوت یعنی اصحاب کسا قائل بودند و میگفتند پنج تن آنان یک چیز بیش نیستند و روح یکسان و بطور تساوی در آنان حلول کرده است و هیچیک را بر دیگری برتری نیست و برحسب همین عقیده فاطمة را بی تاء تأنیث نام میبردند چنانکه یکی از شاعران آنان گوید: تولیت بعد اللََّه فی الدین خمسة نبینا و سبطیه و شیخاً و فاطما. (از ملل و نحل شهرستانی چ مطبعهٔ حجازی قاهره ج ۱ ص ۲۰۳). و رجوع به خاندان نوبختی ص ۲۵۰ و خطط ج ۴ ص ۱۷۸ و مجمع البیان ج ۴ ص ۳۵۷ و ارشاد العقل السلیم ج ۴ ص ۲۱۱، و اصحاب کساء شود.