معنی استشهاد

[ اِ تِ ] (ع مص) گواهی خواستن. (غیاث) (منتهی الارب) (تاج المصادر بیهقی) (زوزنی). حاضر آمدن خواستن. (تاج المصادر بیهقی) (زوزنی). بگواهی خواندن. گواهی طلبیدن. بشهادت طلبیدن. (تاریخ بیهقی). || گواه کردن. (تاج المصادر بیهقی). گواه گذرانیدن. مؤلف صبح الاعشی گوید: استشهاد؛ الحالة الاولی فی استعمال الشعر فی صناعة الکتابة. و هو ان یورد (الکاتب) البیت من الشعر او البیتین او اکثر فی خلال الکلام المنثور مطابقاً لمعنی ما تقدّم من النّثر؛ و لایشترط فیه ان یُنبّه علیه بقال و نحوه کما یشترط فی الاستشهاد بآیات القرآن و الاحادیث النبویة، فان الشعر یتمیز بوزنه و صیغته عن غیره من انواع الکلام، فلایحتاج الی التنبیه علیه و اکثر مایکون ذلک فی المکاتبات الاخوانیات، مثل ما کتب به القاضی الفاضل الی بعض اخوانه یستوحش منه، و یتشوّق الیه: فیاربّ انّ البین اضحت صروفه علیّ و ما لی من مُعینٍ فکن معی علی قُرب عُذّالی و بعد احبّتی و امواه اجفانی و نیران اضلُعی. هذه تحیّة القلب المعذّب و سریرة الصبر المذبذب، و ظلامة عزم السلو المکذب، اصدرتها الی المجلس و قد وقَدَ فی الحشا نارها، الزّفیر اوارُها، و الدموع شرارها، و الشوق آثارها، و فی الفؤاد نارها. لو زارنی مِنکم خیالٌ هاجرٌ لَهَدَتْه فی ظلمائه انوارها. اَسَفاً علی ایّام الاجتماع الَّتی کانت مواسم السُرور و الاسرار، و مباسم الثغور و الاوطار، و تذکراً لاوقات عَذُبَ مذاقها، و امتدّ بالاُنس رواقها، و زوّجت بکرها و دوعب ذکرها: واللََّه مانَسیت نفسی حلاوَتها فکیف اذکر أنّی الیومَ اذکرها؟ و مذ فارقت الجناب، لازال جنا جنابه نضیراً، وَ سنا سنائه مستطیراً و مُلکهُ فی الخافقین خافق الاعلام، و عِزّه علی الجدیدین جدیدَالایّام، لم اَقِف منه علی کتاب تخلف سطوره ما غسل الدمع من سواد ناظری، و یُقدّم ببیاض منظومه و منثوره ماوزّعه البین من سویداء خاطری: و لم یبق فی الاحشاء الا صبایة من الصبر تجری فی الدّموع البوادر. و اَساله المناب، بشریف الجناب، و اداء فرض، تقبیل الارض، حیث تلتقی وفودالدّنیا و الآخرة و تعمُر البیوت الغامرة المننُ الفامرة، و فضل الظلّ غیر منسوخٍ بهجیره و یُبشّر المجد بشخص لاتسمح الدّنیا بنظیره. تظاهر فی الدّنیا باشرف ظاهر فلم نر اَنقی منه غیر ضمیره کفانی فخراً ان اسمّی بعبده و حسبی هدیاً اَن اَسیر بنوره فایّ امیر لیس یشرف قدرُه اذاما دعاه صادقاً بامیره؟ و انّنی فی السّؤال بکتبه ان یوصّلها لیوصل بها لدیّ تهانی تملأ یدیّ، و یودع بها عندی مسرةً تقدح فی الشّکر زندیّ. عهدتک ذا عهد هو الورد نضرةً و ما هو مثل الورد فی قصرِالعهد. و انا اترقّب کتابه ارتقاب الهلال: لتُفطر عین عن الکری صائمة، و ترد نفس عن موارد الماء هائمة -انتهی. بل ربّما کان کلّ المکاتبة او جلّها شعراً، و قد یکون صدر المکاتبة شعراً و ذیلها نثراً، و بالعکس. و قد یکون طرفاها نثراً و اوسطها شعراً، و عکس ذلک بحسب ما یقتضیه الترتیب، و یسوق الیه الترکیب. و ربما اکتفی بالبیت الواحد من الشعر فی الدلالة علی المقصد و بلوغ الغرض فی المکاتبة، کما کتب بعض ملوک الغرب الی من کرّر کتبه و رسله الیه بقول المتنبی: و لا کتبَ الا المشرفیة عنده و لا رُسُل الاّ الخمیس العرمرم. الی غیر ذلک من المکاتبات المتضمنة للاشعار امّا مکاتبات الملوک الآن فقلّ ان تستعمل فیها الاشعار، او یستشهد فیها بالمنظوم و المنثور و قد تجی ء التّلقیحات بابیات الشعر فی غیر المکاتبات من الرسائل الموضوعة لریاضة الذهن و تنقیح الفکر، کالرسائل الموضوعة فی صید ملک او فتح بلد او نحو ذلک. (صبح الاعشی ج ۱ صص ۲۷۴ - ۲۷۶). || دلیل آوردن. مثال و شاهد آوردن برای اثبات مقصودی. استدلال. || در راه خدای کشته شدن. (منتهی الارب). شهید شدن: اُستشهد الرجل (مجهولاً). (منتهی الارب). - استشهاد کردن؛ گوا گذراندن. به گواهی و شاهد گرفتن. - || شاهد آوردن. احتجاج کردن. - || مثل آوردن. تمثل جستن.