آوای دل
worker
worker
worker

معنی واژه : چرا



لغت نامه دهخدا

معنی اول

چرا. [ چ َ ] (اِمص ) بمعنی چریدن باشد. (برهان ) (انجمن آرا) (آنندراج ) (غیاث ). رعی و رعیة. (ناظم الاطباء). چریدن حیوان که خوردن علف زمین است . (فرهنگ نظام ). چرا کردن . عمل چریدن :
چو برگرددت روز یار توام
بگاه چرا مرغزار توام .

فردوسی .

چرا ناید آهوی سیمین من
که بر چشم کردمش جای چرا؟

غضایری .

هر زردگلی بکف چراغی دارد
هر آهوکی چرا به راغی دارد.

منوچهری .

چون و چرا مجوی و زبون چرا مباش
زیرا که خود ستورزبون چرا شده است .

ناصرخسرو.

بررس ز چراو چون چرائی
شادان بچرا چو گاو لاغر.

ناصرخسرو.

تو غرق چشمه ٔ سیماب و قیر پنداری
که گرد چشمه ٔ حیوان و کوثری به چرا.

خاقانی .

نفس خرگوشت بصحرا در چَرا
تو بقعر این چَه ِ چون و چِرا.

مولوی .

|| (اِ) چراگاه . (آنندراج ) (غیاث ). جای چریدن . مرتع :
لگام از سر رخش برداشت خوار
چرا دید بگذاشت در مرغزار.

فردوسی .

باندوه چرااند و شب و روز رمانند
از صحبت من زآنکه ستوران چرااند.

ناصرخسرو.

ابلهی دید اشتری به چرا
گفت نقشت همه کژ است چرا؟

سنائی .

|| علف و گیاهی که ستور آن را چرند. (ناظم الاطباء). آنچه چارپایان در چراگاه خورند. خوراک حیوانات . آنچه آنرا چرند :
گیا گر خورد جانور باک نیست
چرا جانور جانور را چراست ؟

ناصرخسرو.

تن چرای گور خواهد شد به تن تا کی چری
جانت عریانست و تو بر گرد تن کرباس تن .

ناصرخسرو.

داناش گفت معدن چون و چِراست این
نادانش گفت نیست که این معدن چَراست .

ناصرخسرو.

برون ران ازین شهر و ده رخش همت
که آنجاش آب و چرائی نیابی .

خاقانی .

قوت عقل کاملان حکمت بود
جسم حیوانی نجوید جز چرا.

مولوی .

معنی دوم

چرا. [ چ ِ ] (ادات استفهام ) بمعنی از برای چه . (برهان ) (انجمن آرا). بمعنی برای چه ، زیرا که این لفظ مرکبست از کلمه ٔ «چه » که برای استفهام است و از لفظ «را» که بمعنی «برای » باشد.(آنندراج ) (غیاث ). کلمه ٔ تعلیل . از برای چه و برای چه و بچه جهت . (ناظم الاطباء). از چه رو. بچه سبب . بچه علت . بهر چه . بچه دلیل . لِم َ. لِماذا :
بتا نگارا از چشم بد بترس و مکن
چرا نداری با خود همیشه چشم پنام .

شهید.

از او بی اندهی مگزین و شادی با تن آسانی
به تیمار جهان دل را چرا باید که بخسانی ؟

رودکی .

چرا عمر کرکس دوصد سال ویحک
نماند فزون تر ز سالی پرستو.

رودکی .

چرا زیرکانند بس تنگ روزی
چرا ابلهانراست بس بی نیازی
چرا عمر طاوس و دراج کوته
چرا مار و کرکس زید در درازی .

معصبی .

یارب چرا نبرد مرگ از ما
این سالخورده زال بن انبانرا.

منجیک .

چرات ریش دراز آمدست و بالا پست
محال باشد بالا چنان و ریش چنین .

منجیک .

در شگفتم از آن دو کژدم تیز
که چرا لاله اش بجفت گرفت
با دو کژدم نکرد زفتی هیچ
با دل من چراش بینم زفت .

خسروی .

بپرسیدو گفتش چه مردی بگوی
چرا کرده ای سوی این مرز روی .

فردوسی .

چرا جنگجوی آمدی با سپاه
چرا کشت خواهی مرا بی گناه .

فردوسی .

ز خوی بد چرخ گشتم شگفت
که مهر از چنان مه چرا برگرفت .

فردوسی .

همه موبدان سرفکنده نگون
چرا کس نیارست گفتن ، نه چون .

فردوسی .

با اینهمه جفا که دلم را نموده ای
دل بر تو شیفته است ندانم چنین چراست .

فرخی .

چرا بگرید زار ارنه غمگن است غمام
گریستنش چه باید که شد جهان پدرام ؟

عنصری .

ای لعبت حصاری شغلی اگر نداری
مجلس چرا نسازی باده چرا نیاری ؟

منوچهری .

من بزیرلگدت همچو هبا کردم
بی گنه بودی این جرم چرا کردم .

منوچهری .

گر فرخی بمرد چرا عنصری نمرد
پیری بماند دیر و جوانی برفت زود.

لبیبی .

اگر نه آفتاب از من جدا شد
جهان بر چشم من چون شب چرا شد؟

فخرالدین اسعد (ویس و رامین ).

دانا ز تو چون چرا و چون پرسد
با لات سخن نگوید ای برنا.

ناصرخسرو.

اگر محول حال جهانیان نه قضاست
چرا مجاری احوال بر خلاف رضاست ؟

انوری .

تو نیز آخر هم از دست بلندی
چرا بتخانه ای را در نبندی ؟

نظامی .

چرا بصد غم و حسرت سپهر دائره شکل
مرا چو نقطه ٔ پرگار در میان گیرد؟

حافظ.

|| زیرا. بعلت آنکه . بدانجهت :
اگر ز مردم هشیاری ای نصیحت گوی
سخن بخاک میفکن چرا که من مستم .

حافظ.

رخ تو در دلم آمد مراد خواهم یافت
چرا که حال نکو در قفای فال نکوست .

حافظ.

|| بلی . نعم . آری . جواب مثبت در سؤال نفی . آری در پاسخ سؤال نفی . مثال : شما همراه ما نمی آئید؟ چرا؛یعنی میآیم . تو فرزند فلانی نیستی ؟ چرا؛ یعنی هستم .
- چون و چرا ؛ بحث و مناظره کردن . تعلیل آوردن . استدلال در باره ٔ کیفیت و ماهیت چیزی . مخصوصاً در باره ٔ خلقت عالم . و رجوع به چون شود :
برزم دلیران توانا بود
به چون و چرا نیز دانا بود.

فردوسی .

اگرکشته گر مرده هم بگذریم
سزد گر به چون و چرا ننگریم .

فردوسی .

نیابی به چون و چرا نیز راه
نه کهتر بدین دست یابد نه شاه .

فردوسی .

چون و چرامجوی و زبون چرا مباش
زیرا که خود ستور زبون چرا شده است .

ناصرخسرو.

- چرا وچون ؛ چون و چرا :
برفتند با او بخیمه درون
سخن بیشتر بر چرا رفت و چون .

فردوسی .

بررس زچرا و چون چرائی
شادان بچرا چو گاو لاغر.

ناصرخسرو.

معنی سوم


چرا. [ چ َرْ را ](اِخ ) مؤلف مرآت البلدان نویسد: «اسم محالی است بسیار معتبر از محالات سلطان آباد عراق و وصل است بخاک ملایر دارای قری و آبادیها و املاک معتبر و حاصل و زراعت وافر و از هر قبیل ». (از مرآت البلدان ج 4 ص 215).

تعداد بازدید :1552

لغت نامه معین

معنی اول

(چَ) (اِمص .) چریدن .

معنی دوم

(چِ) از ادات استفهام به معنی برای چه


تعداد بازدید :1552

لغت نامه عمید

معنی اول

علف خوردن حیوانات علف‌خوار در چراگاه؛ چریدن

به چرا بردن.

معنی دوم

کلمۀ تعلیل و پرسش؛ برای چه؛ به چه جهت؟: چرا این کار را کردی


تعداد بازدید :1552
توضیحاتعلامتتوضیحاتعلامت
صفحه (پیش از عدد)صاسماِ
صفتصاسم خاصاِخ
صلّی اللهُ علیه و آله و سَلَّم(ص)اسم صوتاِصوت
صفحاتصصاسم فعلاِفعل
صفت نسبیص نسبیاسم مرکباِمرکب
ظاهراًظاسم مصدراِمص
عربیعجلدج
علیه السلام (علیهما السلام، علیهم السلام)(ع)جمع - پیش از لغت جمعج،
فرهنگ اسدی نخجوانیفانجمعِ.-پیش از لغت مفردج
قیدقجمعَ الجمعجَج،
قبل از میلادق . م .جمع الجمعجج
میلادیم .چاپچ
مصدرمصحاشیهح
مصدر مرکبمص مرکبحاصل مصدرحامص
نعت تفصیلی (اسم تفصیل، صفت تفصیلی)ن تفحبیب السیر چاپ طهرانحبط
نعت فاعلی (اسم فاعل، صفت فاعلی)نفحاشیه فرهنگ اسدی نخجوانیحفان
نسخه بدلن لرَضِیَ الله عنهُرض
نعت مفعولی (اسم مفعول، صفت مفعولی)ن مفرحمه الله علیهره
هجری شمسیهـ . ش .سطرس
هجری قمریهـ . ق .سلام الله علیه (علیها)(س)

جستجو در آوای دل

آخرین دانلود ها

پینشهاد واژه

آیا معنی واژه "لازم الاجرا" را می دانید؟

پخش موسیقی

ّبیوگرافی

پیشنهاد

حمایت از آوای دل

آخرین کتاب

افطاری

متن های دوزبانه

پیشنهاد کتاب

افطاری

مقالات عمومی

آخرین مقالات آموزشی

آخرین واژه ها

اشعار ماندگار

همایش ها

غیر فعال

آمار فعالیت

تولد آوای دل : 1 / 1/ 1385
تعداد بازدید 23,465,518
تعداد صفحات : 11836
تعداد اشعار : 10982
تعداد دیدگاه ها : 258,787
تعداد شاعران : 2016
تعداد شاعران آقا : 1459
تعداد شاعران خانم : 557
تعداد واژه های لغت نامه : 852
همایش های رسمی برگزار شده : 5