آوای دل
معین سجادی
معین سجادی
معین سجادی

شعر : حساب

حساب

سواری چون رسد منزل ، کند خالی رکاب از پا !
به آرامی کند گردش ، چو می افتد شتاب از پا !

تو چشم خویشتن وا کن مخور گول منوّرها
نبینی پایداری زود می افتد شهاب از پا !

به فردایت نباشد بهر تو فرصت کنون دریاب
که دهر دون بیاندازد به خاکش شیخ و شاب از پا

پریدن بام تا شامی نباشد امن و آسایش
همی افتد کبوتر چون به چنگال عقاب از پا

نه افراطی نه تفریطی چو اندازه نگاهش دار
مثال بید میلرزد ببین مست و خراب از پا

مشو همراه با نفس ات، بَرَد هرجا که شیطانست
که جایی هست میدانم، کِشد روزی حساب از پا

به نیکی بنگری دنیا بُوَد چون لاشه ای پُرگند
ببین غوغای کرکسها ، بیاندازد کلاب از پا

سپیدیهای مویت با چروک و چین پیشانی
حکایت میکنند از دَم، که افتاده شباب از پا

که فردوسی سکایی یل بسازد رستم دستان
به افسانه بیاندازد مگر افراسیاب از پا

بخوان در مثنوی فیلی به شهر شام رندانه
که الاهو بیاندازد چو رسم ناصواب از پا

مواظب باش نفس دون به حیله "بختیار"از دل
چو گمراهی، به جای آب، افتد در سراب از پا

**

(بختیار فرّخ . قم . ٩ /٨ /١٣٨٩ )


بختیار فرّخ حساب عقاب مثنوی دل سراب شهاب

دیدگاه های کاربران

مریم  وزیری
سلام غزلتان را خواندم و لذت بردم .مستدام باشيد

بختیار فرّخ
درود بزرگوار
از لطف ونظرتان بسیار سپاسگزارم
پاینده باشید

حاتم سامانی
درود بر شما . غزل با محتوایی است .
گمان میکنم مصراع اول بیت سوم از وزن خارج است و همچنین مصرع اول بیت هشتم . برقرار باشید .

بختیار فرّخ
درود بزرگوار گرامی استاد سامانی
از لطف و نظرتان بسیار سپاسگزارم
غزل بر وزن "مفاعیلن (4 )" میباشد
/ م / فا / عی / لن / م/ فا/ عی/ لن/ م/ فا/ عی/ لن/ م/ فا/ عی/ لن/
/به /فر / دا / یت /ن /با / شد / به / ر ِ/ تو/ فر/صت/ک/نون/در/یاب/
/س/پی/دی /ها / ی/ مو /یت /با / چُ / رو /ک و/چی /ن ِ /پی / شا/ نی/
با تقطیع ابیات مورد نظر، من با عرض معذرت خروج از وزن را متوجه نشدم اگر ایرادی هست راهنماییم بفرمایید سپاسگزارتان میشوم.
پاینده باشید.


حاتم سامانی
درود بر شما .
تقطیع بیت اول که معمولا مورد قضاوت و سنجش سایر ابیات است ، میگوید :
سواری چو / نُ رسد منـ / زِل کند خا / لی رکاب از/ پا !
مفـــاعـــــیلن / مفــاعــیلن / مفـاعیــــلن / مفــاعـــیلن/ فع
همانطور که ملاحظه میفرمایید هر جزء در مقابل جزو خود قرار گرفته اما در آخر سببی اضافه آمده که مثمن سالم را معیوب میکند . اما در این مصراع :
به فردایت / نباشـد بهـ / ر تو فرصت / کـــنونُ در/ یاب
مفــاعــیلن / مفــاعــیلن / مفـــاعـیــــلن / مفـاعـــیلن / فــع
در این بیت هم همان وضع پیش آمده و ملاحظه میشود هجای بلندِ "کنون" جای یک اعراب را اشغال کرده که این اختلال ناچیز و قابل صرفنظر را بوجود آورده . که اگر بخواهیم وزن را درست ادا کنیم باید "ن" را از واژه ی "کنون" حذف کنیم . یعنی نخوانیم که صورت آن چنبن مبسود "به فردایت نباشد بهر تو فرصت کنو دریاب"
مصرع اول این بیت دقیق است " سپیدیهای مویت با چروک و چین پیشانی" که تقطیع آن چنین است :
ســـپیدیهـــا / ی مویت با / چروک و چیـ / ن پیشانی
مفـــاعـــیلن / مفـــاعــیلن / مفـــاعیــــــلن / مفـاعـیلن
اما در مصرع دوه حالت موارد بالا مشاهده میشود :
که دهر دو / نُ بیــــانــدا / زد به خاکـش / شیخ و شاب از / پا
مفـــاعـــیلن / مفـــاعــیلن / مفـــاعیــــــلن / مفـــاعـــــــیلن / فع
البته این موارد که عرض شد قابل اغماض است و شاید همگان متوجه آنها نشوند . اما عقیده بنده بر آن است چه اشکال دارد شعری باین زیبایی باید از هرجهت بی نقص باشد ؟ .
رستگار باشید .


حاتم سامانی
در پیش نویس این نظر ، برای تشخیص بهتر ، اجزاء هر بیت را با (بک اسلاش "/" ) جدا کردم و تقطیع را هم یهمان نحو و دقیقا زیر هرجز بیت قرار دادم که متاسفانه بعلت محدودیت فضا و باریک شدن ستون اظهار نظر آن ترتیب بهم خورده . انشاء الله که متوجه منظور بنده خواهید شد . متشکرم .


بختیار فرّخ
درودها بر استاد سامانی گرامی
شما چرا "ن" هایی که از تقطیع ساقط هستند را به حساب آوردید!؟ "ن" کلماتی مثل ، چون، دون ، کنون ، خون ، چنین ، چنان ، آن ، و ... اگر حرکتی نداشته باشند در تقطیع به حساب نمی آیند .
چون من از خویش برفتم دل بیگانه بسوخت
چون پیاله دلم از توبه که کردم بشکست
توبه ی زهد فروشان ِ گران جان بگذشت
کنون که بر کف گل جام باده ی صافست
این ابیات حضرت حافظ و هزاران ابیات دیگر دلیل بر ساقط بودن "ن" از تقطیع میباشد.
پاینده باشید.


حاتم سامانی
سلام مجدد جناب فرخ عزیز . شاید نتوانستم منظورم را خوب بیان کنم . خواستم بگویم که در این مصراع
" به فردایت نباشد بهر تو فرصت کنون دریاب"
یک حرف که آن "ن" است اضافه میباشد . چرا ؟ اگر مصرع را بدون "ن" بخوانیم ، وزن مشکلش رفع میشود ، اما ایراد املائی و دستوری پیدا میکند .
بنا براین برای اصلاح بیت بجای "کنون" واژه ای انتخاب کنید که هم وزن "کنو" باشد و هم معنای "کنون" را بدهد .
در بعض ابیات دیگر هم نظیر مورد بالا وجود دارد .
سلامت باشید

طلعت خیاط پیشه
درود بر شما زیبا سروده اید
موفق باشید.

بختیار فرّخ
درودها بزرگوار بانو خیاط پیشه
از لطف و نظرتان بسیار سپاسگزارم
پاینده باشید

عباس علی استکی
درود جناب فرخ عزیز
غزلی دلکش و حکمت آمیز
زیبا
شاد باشید

بختیار فرّخ
درودها بر بزرگوار استاد استکی عزیز
بسیار سپاسگزارم
استاد نظر شما در رابطه "ن" چیست؟

    ارسال دیدگاه

    ×جهت ارسال دیدگاه عضو و یا وارد سیستم آوای دل شوید

    تصویر شاعر

    بختیار فرّخ

    اطلاعات شاعر

    شاعر : بختیار فرّخ
    عنوان کاربری : شاعر
    دفتر شعر : عارفانه های عاشقانه
    نوع شعر : غزل
    دسته بندی : عرفانی
    تخلص : بختیار
    کشور : ایران
    شهر :
    شناسه : AVA-p- 12452
    تاریخ : چهارشنبه 10 دى 1393 1:40
    دیدگاه ها : 12
    بازدید : 850

    دفاتر شعر

    اشعار دیگر شاعر

    جستجو در آوای دل

    آخرین دانلود ها

    پینشهاد واژه

    آیا معنی واژه "اعتلا" را می دانید؟

    پخش موسیقی

    ّبیوگرافی

    پیشنهاد

    حمایت از آوای دل

    آخرین کتاب

    افطاری

    متن های دوزبانه

    پیشنهاد کتاب

    افطاری

    مقالات عمومی

    آخرین مقالات آموزشی

    آخرین واژه ها

    اشعار ماندگار

    همایش ها

    غیر فعال

    آمار فعالیت

    تولد آوای دل : 1 / 1/ 1385
    تعداد بازدید 20,802,925
    تعداد صفحات : 11848
    تعداد اشعار : 10994
    تعداد دیدگاه ها : 258,787
    تعداد شاعران : 2018
    تعداد شاعران آقا : 1460
    تعداد شاعران خانم : 558
    تعداد واژه های لغت نامه : 852
    همایش های رسمی برگزار شده : 5