آوای دل
معین سجادی
معین سجادی
معین سجادی

شعر : نازنین

نازنین
نازنین

تضمینی بر غزل شهریار

آخر چرا ای نازنین، با ما چنین تا می‌کنی،

گاهی نهانی از نظر گه رخ هویدا می‌کنی،

بیچاره چشمم را چرا از گریه دریا می‌کنی،

«ای غنچه خندان چرا خون در دل ما می‌کنی»

«خاری به خود می‌بندیُّ و ما را زسر وا می‌کنی»

دیوانه از عشقت منم، یادآور این دیوانه را،

مست و خمار بوسه ای، هم ساقی و پیمانه را،

گاهی، فقط گاهی بگو، در گوشم این افسانه را،

« ای شمع رقصان با نسیم، آتش مزن پروانه را»

« با دوست هم رحمی چو با دشمن مدارا می‌کنی»

این دل سرانجام از جفا روزی رها باید شدن،

از شور و شوق آکنده، لبریز صفا باید شدن،

چون زلف گل، آشفته از باد صبا باید شدن،

« ای غم بگو از دست تو آخر کجا باید شدن »

« درگوشه‌ی میخانه هم مارا تو پیدا می‌کنی »

شب تا سحر نالیده‌ام، از جورت ای نامهربان،

از دیده خون باریده‌ام، یک ابر نه یک آسمان،

گرد رخت گردیده‌ام ، هر نیمه شب، پروانه سان،

 « آه سحرگاه تو را ای شمع مشتاقم به جان»

« باری بیا گر آه خود با ناله سودا می‌کنی. »

آخر چه گویم از جفات ای دل‌ستان، ای دل‌شکن،

دل بردی از این خسته دل، جان کندی از این خسته تن،

دیگر کلامی نیست تا افزون کنم بر این سخن.

« ما شهریارا بلبلان دیدیم بر طرف چمن »

« شورافکن و شیرین سخن، اما تو غوغا می‌کنی.»

مهر 1391

امیرحسین مقدم



توضیحات تکمیلی

مسمّط

مسمّط ، نوعی از غزل یا قصیده یا اشعاری است هم وزن، مرکب از بخش های کوچک که همه در وزن و عدد مصراع ها یکی و در قافیه مختلف باشند به این ترتیب :

مثلن در ابتدا چهار مصراع بر یک وزن و قافیه بگویند و در آخر یک مصراع بیاورند که در وزن با مصراع های قبل یکی و در قافیه مختلف باشد. از مجموع این پنج مصراع ، یک بخش تشکیل میشود که در اصطلاح شعرا ، آن را یک لخت، یا یک رشته از مسمّط گویند. و در رشته دوم نیز چهار مصراع بر یک قافیه بگویند که در وزن با رشته اول یکی و درقافیه مختلف باشند . اما مصراع پنجم را بر آن قافیه بسازند که در آخر لخت اول بود. و همچنان تا آخر.

آنچه در این مثال گفتیم، شرح مسمط مخمس « پنج مصراعی» بود. اما ممکن است عدد مصراع های هر لخت، کمتر یا بیشتر از پنج مصراع باشد که در این صورت بســــــته به تعداد مصراع ها، مسمط را ، مسمط مثلث « سه مصراعی» ، مسمط مربع «چهار مصراعی» ، مسمط مسدّس « شش مصراعی» گویند. بیشتر از هفت مصراع چندان معمول نیست و کمتر از سه مصراع اصلن مسمّط نباشد. نیز ممکن است در لخت اول همه مصراع ها هم قافیه باشند مانند مسمط مخمس فوق.

این مسمط در تضمین غزلی از شادروان شهریار، ساخته شده. و قصد من از ارسال این سروده، جنبه آموزشی آن است.

در سروده فوق. سه مصراع نخست هر لخت از راقم این سطور و دومصراع پایانی که در پرانتز قرار دارد ، از حضرت استاد شهریار است.

مشهورترین نمونه از این دست تضمین که در همین قالب سروده شده، مسمط مخمس « تا کی به تمنای وصال تو یگانه » است ، که شیخ بهایی آن را در تضمین غزلی از « خیالی » ساخته است.

از اساتید محترم پوزش میطلبم.

دیدگاه های کاربران

دریا طاهری
عالی...

    ارسال دیدگاه

    ×جهت ارسال دیدگاه عضو و یا وارد سیستم آوای دل شوید

    تصویر شاعر

    امیرحسین مقدم

    اطلاعات شاعر

    شاعر : امیرحسین مقدم
    عنوان کاربری : شاعر
    دفتر شعر : ما صابر دردهای خویشیم
    نوع شعر : مسمط
    دسته بندی : عاشقانه
    تخلص : .
    کشور : ایران
    شهر : تهران
    شناسه : AVA-p- 10763
    تاریخ : چهارشنبه 7 اسفند 1392 22:47
    دیدگاه ها : 1
    بازدید : 903

    دفاتر شعر

    اشعار دیگر شاعر

    جستجو در آوای دل

    آخرین دانلود ها

    پینشهاد واژه

    آیا معنی واژه "کیمیا" را می دانید؟

    پخش موسیقی

    ّبیوگرافی

    پیشنهاد

    حمایت از آوای دل

    آخرین کتاب

    افطاری

    متن های دوزبانه

    پیشنهاد کتاب

    راز محبت و آشنایی در غزلیات حافظ

    مقالات عمومی

    آخرین مقالات آموزشی

    آخرین واژه ها

    اشعار ماندگار

    همایش ها

    غیر فعال

    آمار فعالیت

    تولد آوای دل : 1 / 1/ 1385
    تعداد بازدید 18,865,122
    تعداد صفحات : 11903
    تعداد اشعار : 11049
    تعداد دیدگاه ها : 258,787
    تعداد شاعران : 2021
    تعداد شاعران آقا : 1463
    تعداد شاعران خانم : 558
    تعداد واژه های لغت نامه : 852
    همایش های رسمی برگزار شده : 5