آوای دل
معین سجادی
معین سجادی
معین سجادی

فرهنگ جامع زبان فارسی

شناسنامه صفحه


فرهنگ جامع زبان فارسی
  • عنوان : فرهنگ جامع زبان فارسی
  • بخش : معرفی کتاب
  • شناسه : AVA-p-12
  • تاریخ : چهارشنبه 1 آبان 1392 13:54
  • بازدید : 859

  • متن


    عنوان
    فرهنگ جامع زبان فارسی
    انتشارات
    فرهنگستان زبان و ادب فارسی
    جلد
    جلد نخست (حرف آ)
    زير نظر
    دکتر علی‌اشرف صادقی
    چاپ
    چاپ اول -  1392
    صفحات 1160  
    شمارگان
    1000
    قیمت
    60 هزار تومان


    اين جلد در برگيرنده حرف «آ» و مقدمه ای است كه ضمن آن به معرفي دست‌اندركاران (اعضاي شوراي علمي، ويراستاران، تعريف‌نگاران، پژوهشگران، بررسان و بازبينان و ساير همكاران) اقدام شده است.
    آقاي دكتر صادقي در مقدمه خود از انديشه اوليه تأليف فرهنگ حاضر مي‌نويسد و نيز از پيشرفتهاي چشمگير فرهنگ‌نويسي در جوامع غربي و ضرورت تأليف يك فرهنگ مفصل براي زبان فارسي و اينكه فرهنگ حاضر تمام واژه‌ها ـ اعم از عمومي و علمي ـ تا قرن چهاردهم ومصوبات فرهنگستان را در بر دارد.

    در اين فرهنگ در به دست دادن تلفظ كلمات بعد از سرمدخل، از حروف آوانگار رايج در ميان ايران‌شناسان استفاده شده است. مبناي تلفظ نيز تلفظ رسمي امروز در ايران است. دكتر صادقي مي‌نويسد: براي نشان دادن تلفظ‌هاي مختلف كلمات، گاهي در آوانويسي اين تفاوتها را نشان داده‌ايم؛ اما گاهي و بيشتر، تلفظ‌هاي ديگر كلمات را بعد از آوانويسي با حروف فارسي يا لاتيني مشخص كرده‌ايم. تلفظ گفتاري كلمات نيز همه جا مشخص شده‌اند.

    معاني مدخلها به صورت تعريف با عبارتهاي بسيار ساده و به زبان امروز، بدون به كار رفتن حشو در آنها به دست داده شده است. گاهي نيز بعد از تعريف بعضي مدخلها، يك مترادف نيز اضافه شده است. گونه‌هاي ديگر كلمات را همه جا نشان داده‌ايم. فعلهايي كه با اسمها به كار مي‌روند، همه جا مشخص شده‌اند. حروف اضافه‌اي كه با فعلها و اسمها و صفات همراه مي‌آيند نيز به دست داده شده‌اند. در مورد اسمها نشانه‌هاي جمعي كه با آنها به كار مي‌روند، معين شده‌اند. مشخصه دستوري هر مدخل در معاني مختلف آن، در آغاز هر مدخل و در مواردي كه حالت و وضع دستوري كلمه عوض شده در داخل مدخل آمده است. معاني مختلف مداخل را با شماره مشخص كرده‌ايم. براي هر معني جديد از هر قرن يك شاهد ذكر كرده‌ايم؛ اما در بعضي موارد براي لغات نادر و كم كاربرد دو شاهد آورده‌ايم. براي قرن چهاردهم نيز، با توجه به تغيير سريع معاني، براي هر 30 سال يك شاهد نقل كرده‌ايم. كوشش شده است تا از ميان شواهد، روشن‌ترين شاهد انتخاب شود. مستند كردن مدخلها و معاني آنها به شواهد به ترتيب تاريخي، اين فرهنگ را به اعلا درجه، يك «فرهنگ تاريخي» مي‌كند. با ذكر شواهد معين مي‌شود كه يك كلمه يا معاني آن از چه تاريخي وارد زبان شده يا در چه تاريخي از زبان بيرون رفته است.

    لغات به كار رفته در گويشها در اين فرهنگ مطلقاً جايي ندارند، جز مواردي كه يك لغت رايج در زبان فارسي مستقيماً از يك گويش گرفته شده باشد. در برخي موارد به واژه‌هايي كه در متون قديم به كار رفته‌اند و در فارسي امروز ايران متداول نيستند، در صورتي كه در افغانستان و تاجيكستان رواج داشته‌اند، اشاره شده است (مانند كلمه آدم‌سر و آرغده).

    نامهاي خاص، جز مواردي اندك كه از يك اسم خاص يك مشتق يا تركيب ساخته شده است،‌ در فرهنگ حاضر مدخل نشده‌اند. در تعريف اين نامها هيچ گونه اطلاع دايرة‌المعارفي به دست داده نشده است. لغات مصحف فرهنگها و معانيي كه شاهدي براي آنها ذكر نشده نيز مدخل نشده‌اند.

    براي سهولت مراجعه، تمام تركيبات يك مدخل در معاني مختلف آن به صورت الفبايي در پايان مدخل و بعد از آخرين معناي آن آمده است. علت اين امر، غير از آساني مراجعه و دسترسي، اين نكته بوده است كه براي به دست آوردن معني يك تركيب، خواننده ابتدا بايد بداند كه مثلاً اسم يا صفت به كار رفته در تركيب به كدام معناست و به سراغ آن معني برود و تركيب موردنظر را در آنجا پيدا كند، در حالي كه مراجعه‌كننده در ابتدا به معني اسم، صفت يا فعل به كار رفته در اين تركيب دسترسي ندارد.

    به طور كلي ويژگيها و امتيازهاي اين فرهنگ را چنين مي‌توان خلاصه كرد:

     مبتني بودن آن بر يك پيكره عظيم رايانه‌اي.

     جامعيت آن. اين فرهنگ، برعكس لغت‌نامه دهخدا و فرهنگهايي كه براساس اين كتاب نوشته شده‌اند، تمام ادوار زبان فارسي را پوشش مي‌دهد. در لغت‌نامه دهخدا جايگاه لغات و تركيبات خاص فارسي دوره‌هاي تيموري و صفوي و قاجار تقريباً خالي است، در حالي كه بخشي از منابع پيكره ما از منابع دوره‌هاي تيموري و صفوي و قاجار تشكيل شده است.

     تاريخي بودن آن.

     در بر داشتن ريشه‌شناسي.

     در بر داشتن لغات علمي امروز همراه با تعريف موجز و دقيق آنها.

     در بر داشتن مصوبات فرهنگستان زبان و ادب فارسي. درباره مصوبات فرهنگستان اين نكته گفتني است كه تعريف آن دسته از اين مصوبات، مانند رزمايش و يارانه و جز آنها كه از سوي جامعه پذيرفته شده‌اند، در ذيل همين كلمات آمده‌اند و معادلهاي فرنگي آنها به اين لغات رجوع داده شده‌اند، اما واژه‌هاي مصوبي كه جامعه آنها را نپذيرفته، تنها مدخل شده‌اند،‌ ولي تعريف آنها ذيل معادل فرنگي رايج آنها آمده است.

    كاربر مدار بودن آن. در كليه موارد سهولت مراجعه به كتاب در نظر گرفته شده. به همين جهت از استفاده از اختصارات چشم‌پوشي شده است

    از جملۀ ویژگی‌های منحصربه‌فرد فرهنگ جامع زبان فارسی، همان گونه که از نام آن برمی‌آید، اشتمال آن بر تمام ادوار زبان فارسی است. مبتنی بودن بر یک پیکرۀ عظیم رایانه‌ای، تاریخی بودن، در بر داشتن ریشه‌شناسی، در بر داشتن لغات علمی امروز همراه با تعریف موجز و دقیق آن‌ها، در بر داشتن مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و کاربرمدار بودن، از دیگر ویژگی‌های فرهنگ جامع زبان فارسی است.

     تمام نکات مربوط به ساختار مدخل‌ها، نحوۀ ضبط و درج آن‌ها در فرهنگ، نحوۀ درج زیرمدخل‌ها، شیوۀ به دست دادن تعریف یا معانی، دسته‌بندی معانی، ارجاع‌های متقابل، آوردن گونه‌های مختلف و املاهای دیگر مدخل‌ها، اطلاعات تکمیلی و اضافی، ریشه‌شناسی و اشاره به صورت‌های واژه در زبان‌های میانه و باستانی ایران تا هندواروپایی مادر و اشاره به آن دسته از زبان‌های ایرانی که مستقیماً به زبان فارسی ارتباط ندارند و نیز اشاره به گویش‌های ایرانی جدید و جز آن‌ها پیش‌بینی شده است.


    جستجو در آوای دل

    آخرین دانلود ها

    پینشهاد واژه

    آیا معنی واژه "رؤسا" را می دانید؟

    پخش موسیقی

    ّبیوگرافی

    پیشنهاد

    حمایت از آوای دل

    آخرین کتاب

    افطاری

    متن های دوزبانه

    پیشنهاد کتاب

    درآمدی بر نقد

    مقالات عمومی

    آخرین مقالات آموزشی

    آخرین واژه ها

    اشعار ماندگار

    همایش ها

    غیر فعال

    آمار فعالیت

    تولد آوای دل : 1 / 1/ 1385
    تعداد بازدید 18,711,660
    تعداد صفحات : 11903
    تعداد اشعار : 11049
    تعداد دیدگاه ها : 258,787
    تعداد شاعران : 2021
    تعداد شاعران آقا : 1463
    تعداد شاعران خانم : 558
    تعداد واژه های لغت نامه : 852
    همایش های رسمی برگزار شده : 5